مرتب سازی:
تأثیر تكوینى اذكار الهى
9یكی از آقایان درباره عمل صالح و عمل حسن و اینكه ممكن است اینها با یكدیگر تفاوت داشته باشد این مثال جالب را آورد؛ میگفت:
روزی ما را به مجلس ختم معظمی در بالای شهر دعوت كردند. واعظ در بالای منبر بهجای اینكه از آخرت، تعلق نداشتن به دنیا، مسائل قبر، حسابوكتاب و این نوع مطالب سخن بگوید كه جنبه تنبّه و تذكر داشته باشد، از اقسام سگ صحبت میكرد و میگفت: «ما چند نوع سگ داریم: سگ گلّه، سگ وحشی، سگ پاسبان، سگ شكاری، و در اسلام ذبیحه سگ شكاری حلال است.»
وقتی از منبر پایین آمد به او گفتم: «آقا جان! حرفت حَسَن و خوب است، ولی حرف صالح و صلاحیتداری نیست. درست است كه چند نوع سگ داریم اما این صحبت به درد مجلس ختم نمیخورد؛ اینها كه فردی از خانواده خود را از دست دادهاند، نیامدهاند كه در این مجلس از اقسام سگ صحبت بشنوند.»
هركدام از ادعیهای كه ازطرف ائمه علیهمالسّلام برای رشد و تكامل انسان وارد شده است، مرتبه خاصی را میطلبد: اگر شما هنگام غروب آفتاب دعای صباحی را كه مختص به صبح است بخوانید، اصلًا وفق پیدا نمیكند؛ اگر دعای سِماتی را كه برای عصر جمعه وارد شده است در صبح جمعه بخوانید، آن اثر را ندارد. دعای افتتاح در شبهای ماه مبارك رمضان وارد است، نه صبح تا ظهر؛ این دعا برای وقتی است كه انسان از سحر تا غروب مبطلی انجام نداده و روزه در او تأثیر گذاشته و بعد از افطار اثرات خاصی برای صائم پدید آمده است.
آثار اشتغال افراطی به اذكار الهی
اگر قرار باشد شخصی ادعیه را از اول تا آخر مفاتیح بخواند، مثل این است كه در یك دیگ برنج، سركه، شكر و نخود ریخته شود و دیگر كسی نتواند از آن غذا چیزی بخورد. اگر گفته شود: تمام این ادعیه از معصوم است، باید گفت: خود معصوم هم اینگونه دعا نمیخواند؛ امام علیهالسّلام هر دعایی را در یكوقت و متناسب با حال خود میخوانده است.