مرتب سازی:
تأثیر ذكر در جلاى قلب
14«لا يسَعُنى أرضى و لا سَمائى» صِرف آسمان عالم ماده نیست، بلكه سماوات غیب را نیز شامل میشود؛ بنابراین، معنای حدیث آن است كه: «آسمان من بهتمام مراتب و خصوصیاتی كه دارد چه عالم ماده و چه عالم ملكوت و جبروت و لاهوت هیچكدام گنجایش و وسعتتجلّی مرا ندارند، اما قلب بنده مؤمن من ظرفیت و سعه جَلَوات ذاتیه مرا دارد.»1
حال ما با این قلبی كه جایگاه پروردگار است، چه میكنیم؟! دل بستن به ریاست و پُست و مقام، تعلق به درهم و دینارِ دنیا و ارتباطات با افراد، باعث شده است كه خداوند متعال بهكلی از خانه قلب ما بیرون رود.
كلام عجیب امام صادق علیهالسّلام پیرامون لزوم محاسبه
روایت است كه حضرت امام صادق علیهالسّلام فرمودند:
قالَ رسولُ اللَه صلّى اللَه عليهِ و آلِهِ و سلَّمَ: افٍّ لِرَجُلٍ لا يفَرِّغُ نَفسَهُ فى كُلِّ جُمُعَةٍ لِأمرِ دينِه، فَيَتَعاهَدُهُ و يسألُ عَن دينِه.2
«افّ و دورباش از رحمت خدا بر آن كسی كه نفسش را در هر هفته برای رسیدگی به امر دینش فارغ و آزاد نگذارد كه در آن، ساعتی با فراغت قلب بنشیند و درباره نفس و احوال و وضعیت خودش فكر كند كه در چه مرتبهای قرار دارد و از مسائل دینی خویش سؤال نماید.»
منظور از «افٍّ لِرَجُلٍ» آن است كه من اصلًا نمیخواهم چنین شخصی را ببینم و چنین شخصی اصلًا انسان نیست!
انسان باید حدّاقل یك ساعت از روز جمعه یا سایر ایام را بنشیند و به خودش برسد؛ نه اینكه آنقدر فكرش اینطرفوآنطرف باشد كه مجالی برای تفكر در نفس خود نیابد! این هفته كه گذشت، هفته دیگر هم میگذرد و هفتههای بعد هم خواهد گذشت، آخر كی میخواهی به خود فكر كنی و حقایق و واقعیاتی را كه با آنها دستبهگریبان هستی از ذهنت مرور دهی؟
ما بهخاطر معاملهای كه شاید دو ماه دیگر انجام شود از الآن برنامه میریزیم كه باید فلانكار و مقدمه را انجام دهیم و اینوآن را ببینیم؛ اما آیا تابهحال راجعبه معاملهای كه با خدا داشتهایم كه در آن در قبال اعطای دو روزِ عمر، وظیفهای برعهدهما قرار داده شده است فكر كردهایم؟!
- البته براى اين مسئله ادلّهاى موجود است كه اين مقام، گنجايش طرح آنها را ندارد.
- الكافى، ج ١، ص ٤٠.