امكان طىّ طریق، قبل از وصول به ولىّ الهى‏

در راه خدا دعوا و منازعه و مخالفت و تحمیل وجود ندارد؛ چراكه خدا برای هر كسی راهی را انتخاب كرده است. خداوند امروز برای من این راه و برای شما آن مسیر را قرار داده و فردا ممكن است من را در آن راه و شما را در این مسیر قرار دهد، و یا برای همه ما پیمودن یك مسیر را مقرّر فرماید. پس تمام این منازعات و كشمكش‌ها ناشی از جهل و نپختگی و خامی است كه این مشكلات را به بار می‌آورد.

این حقیقت سلوك است؛ لذا امام صادق علیه‌السّلام به عنوان بصری‌می‌خواهند بفرمایند كه: حضور و غیبت و بودن و نبودن من، در سلوك تو دخالتی ندارد؛ من دستورات را به تو می‌دهم و تو به آن عمل كن، حال من در مدینه باشم یا نباشم، در زندان باشم یا نباشم، به من دسترسی داشته باشی یا نداشته باشی، فرقی ندارد. اگر تو به دستورات عمل كردی منِ امام صادق كه ولی تو هستم از پشت سر و از باطن تو را حمایت می‌كنم، منِ امام علیه‌السّلام دل تو را در دست دارم، منِ امام علیه‌السّلام هستم كه تو را حركت می‌دهم.

حضرت در اینجا در صدد بیان این امر مهمّ هستند ولی تصوّر ما این است كه حتماً باید لااقلّ هفته‌ای یك‌بار ملاقات با امام و ولی وجود داشته باشد؛ درحالتی‌كه این‌چنین نیست و اگر ملاقات لازم باشد او خود پیش می‌آورد، و اگر لازم نباشد پیش نمی‌آورد. بنابراین تمام این مطالب خلاف است.

سلوك حركت در مسیری است كه خداوند آن را تعیین و مقدّر فرموده است‌

پس سلوك عبارت شد از: حركت انسان به سوی خدا در آن مسیری كه خدا برای او تعیین كرده است، به نحوی كه هر مسأله حقّی كه برای او اتفاق افتاد با جان و دل آن را بپذیرد و از آن روگردان نشود.

رفیق، كیمیای سعادت است و گاه از استاد مفیدتر