تأثیر حضور و غیبت امام در مسیر سیر و سلوک

 آنچه که از ما می‌خواهند این است که بگوییم: «خدایا! ما در راه تو حرکت کردیم، دیگر بقیّۀ آن را خودت می‌دانی!» آنچه که از ما می‌خواهند این است. شاید حضور یک ولیّ برای انسان مناسب نباشد؛ چه می‌دانیم! شاید ارتباط با یک وصیّ برای انسان مناسب نباشد؛ خبر نداریم! یعنی شما خیال می‌کنید آن مسائلی که در اختیار ما نیست دخالتی در رشد ما دارد؟! اینکه عین ظلم است و عدالت نیست؛ چون در اختیار ما نیست! مگر از روز اول دست بزرگان در دست ولیّ بوده است؟ نه جانم! این‌طور نبوده است؛ بلکه آنها مراحلی را طی کرده بودند.

 هر کسی بر اساس آن مصلحتی که خداوند متعال برای او در نظر می‌گیرد، یک راه و یک روش مخصوص به خود دارد و راه هر فردی با دیگری متفاوت است.

نصیحت مرحوم قاضی به عدّه‌ای از علمای نجف

 آن مسئلۀ مهمّ برای ما این است که به آنچه که می‌دانیم عمل کنیم؛ این مسئله مهم است. یک عدّه‌ای آمده بودند پیش مرحوم قاضی ـ که از علمای نجف بود ـ و از ایشان دستور [سلوکی] می‌خواستند. مرحوم قاضی در پاسخ آنها یک عبارت خیلی جالب و زیبایی دارد؛ ایشان به آنها می‌فرماید:

آیا شما به آنچه که می‌دانید و برای شما از شرع و عمل به تکالیف روشن است عمل کرده‌اید که حالا دنبال مجهولات می‌گردید؟! یا نه، به آنها هم عمل نکرده‌اید؟!

 این عبارت، خیلی عبارت عجیبی است. به‌عنوان‌مثال آیا ما در اسلام صداقت داریم یا نداریم؟ و آیا انسان باید صادق باشد یا نه؟ حال، آیا ما به همین یک قانون و حکم فطری عمل کرده‌ادیم و در زندگی دروغ نگفته‌ایم؟! آیا در آنجایی که نفع ما به خطر می‌افتد به این قانون عمل کرده‌ایم؟! آیا ما نسبت‌به [أداء] امانت عمل کرده‌ایم؟! آیا ما به مردانگی و رادمردی و ایثار و انفاق عمل کرده‌ایم؟! و آیا به آنچه که برای ما از تکالیف و مستحبّات و بیداری شب و نماز شب و بیداری بین‌الطلوعین هست عمل کرده‌ایم که حالا دنبال مجهولات می‌گردیم؟! یک‌صدم هم عمل نکرده‌ایم! یک‌صدم!