مرتب سازی:
تعظیم بزرگان و نقد محترمانه
11به درد آمده بود، وقتی أحوالات او را مینویسد آنجایی که مطالب او را ردّ میکند، با تندی همۀ آنها را مورد ردّ و طرد قرار میدهد؛ این درست نیست! یا مثلاً به سیّد رضی ـ رحمة الله علیه ـ جمعآوری کننده نهج البلاغه، یک تنقیداتی دارد که درست نیست!
لذا مرحوم حاج شیخ محمّدرضا اصفهانی1 یک تعلیقهای بر روضات الجنّات دارد که در آن نوشتجات هرجا یک اشتباهی در کتاب روضات است، با بیانی مدبّرانه و محترمانه بیان میکند.2
علی کلّ تقدیر، شاهد در این بود که این تندی و تیزی مرحوم صاحب روضات نسبت به شهید ثانی درست نیست! بله، ممکن است ایشان اشتباه کرده باشد و شما باید اشتباهش را ذکر کنی که بعد از این در کتابی ذکر نشود؛ چون روضات الجنّات فی أحوال العلماء و السّادات است، کتاب رجال و ترجمه است و از احوال بِشر مینویسد، لذا بایستی که بحث کند و بگوید که: «او خدمت حضرت کاظم علیه السّلام رسیده و استفاده کرده است؛ و اینکه شهید ثانی گفته از حضرت زینالعابدین بوده، اشتباه است.» امّا همینقدر بگوید که: اشتباه بوده؛ امّا چنین و چنان و... این اصلاً درست نیست.
فراموشی استادِ شرح لمعه، به سبب بیادبی به شهید ثانی
مرحوم آقای انصاری ـ رحمة الله علیه ـ نقل میکردند:
آقای شریعت سَنگِلَجی3 نقل میکردند که یکروز درویشی آمده بود به مسجدشان که در آن مسجد به شاگردانش کتاب شرح لُمعه درس میداد، و به شهید ثانی خیلی بیاعتنائی میکرد و در ردّ ایشان اینطور میگفت: «این حرف به درد نمیخورد، این حرف را هیچ فرد نادانی هم نمیزند!»
آن درویشی که آنجا نشسته بود، گفت: «آقا شما ردِّ شهید را بکنید؛ امّا با این جملات خوب نیست که مثلاً: ”کسی این حرف را نمیزند، این حرفها را باید دور ریخت!“»
(بعضیها با عبارات زشت انتقاد میکنند، ولی بعضیها با عبارات درست ردّ میکنند؛ خُب رد را باید بیان کرد، اگر انسان رد نکند اصلاً علم، علم نیست؛ حقیقت، حقیقت نیست؛ تمام اشتباهات همه بر جای خود میماند؛ ولی درست باید ردّ کرد.)
- حاج شیخ محمّدرضا پسر مرحوم آقا شیخ محمّدحسین اصفهانی مسجدشاهی است. مرحوم حاج شیخ محمّدحسین، صاحب تفسیر مختصر است که خود حاج شیخ محمّدحسین پسر حاج شیخ محمّدتقی، صاحب حاشیه بر معالم الدین به نام هدایة المسترشدین است، که ایشان برادر حاج شیخ محمّدحسین، صاحب فصول بوده است. (علاّمه طهرانی، قدّس سرّه)
- هنوز این تعلیقه به دست من نرسیده، اصلاً نمیدانم طبع شده است یا نشده؟ یک وقتی بنا بود که روضات را با آن تعلیقه طبع کنند؛ ولی طبع نشد و طبع مجدّد روضات باز به همین صورت امروزی که به چند جلد قسمت شده، طبع شده است و از آن حاشیه خبری نیست. ولی قاعدتاً باید تعلیقه و حاشیۀ خیلی مفیدی باشد. (علاّمه طهرانی، قدّس سرّه)
- آقای شریعت سنگلجی یکی از علما بود، علما که نه، بلکه یک فرد خاصّی بود و افکار خاصّی هم داشت، و کتابی در ردّ رجعت نوشت، و مُتدیّنین خیلی با او ارتباط نداشتند. (علاّمه طهرانی، قدّس سرّه)