اعتدال در سلوک
5من شخصاً از مرحوم والد ـ رضوان الله علیه ـ شنیدم که میفرمودند:
زن آنگاه به خدا نزدیکتر است که به شوهرش نزدیکتر باشد!
این عبارت، عبارت عجیبی است. ما بعضی از اوقات مشاهده میکنیم اصلاً این مطالب را نمیگویند و مطالب به نحو دیگری در سطح جامعه منتشر میشود. خدایناکرده ما خلاف آنچه شرع و دین به ما آموخته است و در کتب متقن ما موجود است، به مردم نگوییم!
بارها ایشان میفرمودند:
عبادت زن آنگاه مقرِّبتر و تأثیر آن بیشتر است که بیشتر در تحتِ اطاعت شوهر قرار بگیرد. راه رسیدن به خدا و رسیدن به رضای خدا در همین است.
یکوقت ممکن است تأثیر یک اطاعت، از هزار شب برخاستن و شب را به
صبح به عبادت گذراندن بیشتر باشد. ما خبر نداریم آن طرف چه خبر است و ما به قوانین و قواعد آن طرف اطلاع نداریم، پس آنچه به ما میگویند باید عمل کنیم.
گاهی از اوقات نفس میآید و مطالب را برای انسان وارونه جلوه میدهد؛ انسان خیال میکند دارد خدا را عبادت میکند و رضای خدا را تحصیل میکند و در طریق حق حرکت میکند، اما در واقع، مسیرش دقیقاً خلاف است.
معنای اعتدال در سلوک
﴿وَكَذٰلِكَ جَعَلۡنٰكُمۡ أُمَّةٗ وَسَطٗا﴾؛ «ما شما را یک امت معتدل قرار دادیم.»
امت معتدل یعنی امتی که طرف اعتدال را دارد، یعنی مشی و مرامش در جامعه، مرام جذب است، نه مرام دفع. وقتی که افراد به او نگاه میکنند خوششان میآید، جذب میشوند و طالب میشوند. وقتی که روحیّات و خصوصیّات اینگونه افراد را میبینند آنها هم متمایل میشوند. این مرام جذب است.
اما مرام دفع یعنی انسان خود را تافتۀ جدا بافته ببیند، خود را در یک وادی غیر از مردم مشاهده کند و خود را یک سر و گردن از بقیّه بالاتر ببیند. تمام اینها أنانیّت و شیطنت و ورود در هویٰ و هوس و تَفَرعن و بالأخره، ضلالت است! الآن بروز نکند، ده سال دیگر بروز میکند.

