مرتب سازی:
اعتدال در سلوک
3مسئولیت مرد در تربیت اعضای خانواده
خداوند متعال برعهدۀ انسان تکالیفی قرار داده است و به مقتضای آن تکالیف، از انسان حساب پس میگیرد. تربیت زن و فرزند برعهدۀ شوهر است و او باید محیط را برای تربیت و رشد سالم آماده کند. به بهانۀ رفتن به اینطرف و آنطرف و شرکت در اینمجلس و آنمجلس نمیتواند از زیر بار زندگی و مسئولیّتی که دارد شانه خالی کند.
مرحوم آقا میفرمودند:
یک نفر از دوستانمان در همان زمان سابق، حدود چهل سال پیش، هرچه رفقایش به او تذکّر میدادند که به زندگی و به وضعیّتت برس و زن و فرزند خود را هم به حساب بیاور، او گوش نمیداد و خیال میکرد با شرکت در
مجالس شعر و ذکر و قرآن خواندن و دعا خواندن و امثالذلک میتواند به مقصود برسد، و بهطور کلّی خود را از مسائل داخلی مبرّا میدید تا بالأخره زندگی او به انحراف کشیده شد!
مسئولیّت تمام اینها برعهدۀ مرد است، مرد باید در زندگی برای زن و فرزند وقت بگذارد، بنشیند با آنها صحبت کند، برای آنها حکایات آموزنده بگوید و کتب اخلاقی بیاورد و بخواند، آنچه از بزرگان و علما و دانشمندان و اینطرف و آنطرف میشنود برای آنها بیان کند، و آنطوریکه خود میداند محیط زندگی را گرم نگه دارد. به عبارت دیگر، نباید فقط مسئلۀ نان و آب آوردن در منزل باشد. ما خیال میکنیم مسئولیّت و تعهّدمان فقط منحصر در همین است و دیگر تکلیفی نداریم.
مرد باید از نظر علمی و عبادی و فرهنگی و ثقافی به مسئولیّت خود نسبت به محیط داخلی، جامۀ عمل بپوشاند. در موارد مناسب باید آنها را به زیارت و به سفرهای علمی ببرد. بهجای شرکت در بعضی از مجالسی که هیچ فایدهای ندارد و صرفاً کدورت میآورد و مطالب به لهو و لعب و لغو تلف میشود، باید این محیط و اوقات را پر کند. بهطور کلّی میتوانم عرض کنم که مسئولیّت فرهنگی نسبت به مسائل خانواده که برعهدۀ مرد است، بیش از مسئولیّت ارتزاقی است که باید به آن عمل کند. این از یک طرف.