امام زمان علیه السّلام از منظر نقل و عقل
و تبیین جایگاه امامت و ولایت
مرتب سازی:
امام زمان علیه السّلام از منظر نقل و عقل
10استاد: ولیّ دارد از ولایت امام میگیرد. یعنی الآن هر ولیّی که هست و قبلاً بوده است، از ناحیۀ امام زمان علیه السّلام بر آنها اشراب میشود و ولیّ خودش مستقلاً نمیگیرد؛ یعنی دو مشرب و دو مجرای مختلف نیست، بلکه یک مجرا هست و آن مجرا میآید افاضه میکند. منتها فرق این است که چون ولیّ استعداد تام دارد، وحدت دارد؛ اما بقیه استعدادشان تام نیست و به لحاظ استعدادشان وحدت دارند و به لحاظ نقصانشان ندارند. وإلاّ نهاینکه امام علیه السّلام همراه با ولیّ باشد! نهخیر؛ همیشه ولیّ در هر مرتبه و در هر کجا باشد، زیر ولایت امام است.1
تلمیذ: اینجا یک سؤال پیش میآید و آن اینکه: میفرمایید که ولیّ در تحتِ ولایت امام دارد استفاده میکند و به مردم میرساند، بالأخره آن نفس ولیّ و شاکلۀ ولیّ دخالت دارد در این استفاضه و افاضه؟
استاد: بله.
تلمیذ: در مورد امام چه اشکالی دارد؟ ما میگوییم دوتا امام هست، یک امام در تحتِ یک امام دیگر! درحالیکه در روایات میبینیم که وقتی امام اوّلی از دار دنیا میرود، امام دوّمی بعد از او احساس میکند که یک چیزی بر او اضافه شده است.
استاد: آخر همین است! اینکه میگویید: «چه اشکال دارد» خودتان جوابتان را میدهید! «چه اشکال دارد» یعنی همین! اشکال این است که یک مجرا بیشتر نمیتواند باشد و فیض را بگیرد؛ دو مجرا دیگر چرا؟! ولایت قائم به مجرا و نفس واحد است که این نفسِ واحد، مظهر برای تدبیر و تدبّر عالم شده است و این، دو برنمیدارد؛ وإلاّ دو علت بر معلول واحد پیدا میشود!
مقام امامت با ولایت از این نقطهنظر فرق میکند که امامت ولایتی است که آن ولایت تجلّی پروردگار است در مظهر واحد، یعنی ظهور واحد؛ آنوقت آن ظهور، انعکاسش در ظهورات دیگر و آینههای دیگر خواهد بود. بنابراین در هر زمانی باید یک امام باشد. چطور اینکه در ابتدای قضیه که اسماء کلّیۀ الهی واحد هستند، منبابمثال شما بگویید: «ما دو اسم علیم داشته باشیم! چه اشکال دارد؟!»
- نرمافزار جامع آوای ملکوت، سخنرانی، سلوک خانواده ـ طهران، جلسه 10:
«سؤال: اگر ما بخواهیم راه خدا را بپیماییم، توجهمان به ولیّ خدا بیشتر باشد یا به امام زمان؟ آیا اشکال دارد و بیتوجهی به امام زمان محسوب میشود یا اینکه توجه به ولیّ خدا همان توجه به امام زمان است؟ به دلیل اینکه ولیّ خدا هم از امام زمان دستور میگیرد و هر دو در طول هم واقع شدهاند و از هم جدا نیستند.
جواب: این نکته، نکتۀ بسیار خوبی است و این مطلب را بهنحو کلی به یک قسم میشود مطرح کرد، اما اگر بخواهد در مصداق بیاید مسئلۀ آن فرق میکند. بهنحو کلی ولیّ خدا آن شخصی است که از نفس گذشته باشد و به فناء رسیده باشد و خود ما هم داریم بهدنبال یکهمچنین ولیّی میگردیم و اگر دست خود من هم به یکهمچنین شخصی برسد به حول و توفیق الهی بنده سر ارادت بر یکهمچنین آستانی میسپارم.
بله، این شخص ولیّ با این خصوصیّات تفاوتی با امام زمان از نقطهنظر اتصال به آن حضرت ندارد، اما آنچه به آن ولیّ هم میرسد از طرف امام زمان علیه السّلام است و فقط و فقط امام زمان علیه السّلام واسطۀ نزول برکات پروردگار و پخش آن در عوالم امکان است.
بنابراین همانطوریکه خود مرحوم آقا بارها تذکر میدادند توجه فقط باید به خود امام زمان علیه السّلام معطوف باشد و توجه به ولیّ خدا هم باید در راستای توجه به امام زمان ارواحنا فداه مطرح باشد و نسبت به این مسئله نباید نظر استقلالی داشت.»
- نرمافزار جامع آوای ملکوت، سخنرانی، سلوک خانواده ـ طهران، جلسه 10: