
ولایت تکوینی ائمه علیهمالسلام و شیعیان
پاسخ به شبهات ولایت تکوینی و اثبات ولایت ائمه و شیعیان
موضوع این سخنرانی پاسخ به شبهات ولایت تکوینی و اثبات ولایت تکوینیِ ائمه علیهمالسلام و شیعیان است. آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی به این شبهات پاسخ میدهند: 1. آیا معنای ولایت، رفع نقص است؟ 2. چه نیازی هست که خداوند، ائمه را واسطۀ اجرای امور قرار دهد؟ 3. آیا علم غیب با بشر بودنِ اولیاء الهی منافات ندارد؟ 4. با توجه به آیۀ ﴿لَوْ كُنْتُ أَعْلَمُ الْغَيْبَ...﴾ چگونه میگوییم پیامبر علم غیب دارد؟ 5. آیا روایات ولایت تکوینی با آیات قرآن تعارض ندارند؟ ایشان در اثنای پاسخ به این سؤالات، به نقل و بررسی روایات دال بر ولایت تکوینیِ ائمه میپردازند و برتری ائمه از تمام خلایق را با دلایل نقلی اثبات میکنند و میفرمایند که شیعیان نیز میتوانند در دسترسی به ولایت تکوینی و علم غیب به ائمه ملحق شوند و شواهد مسئله را بیان میکنند. در پایان میفرمایند که علم غیب از شئون و لوازم ولایت تکوینی است؛ همچنین ولایت تکوینی نیز از ملزومات وصول به کمال است.
ولایت تکوینی ائمه علیهمالسلام و شیعیان
توضیحات:
موضوع این سخنرانی پاسخ به شبهات ولایت تکوینی و اثبات ولایت تکوینیِ ائمه علیهمالسلام و شیعیان است. آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی به این شبهات پاسخ میدهند: 1. آیا معنای ولایت، رفع نقص است؟ 2. چه نیازی هست که خداوند، ائمه را واسطۀ اجرای امور قرار دهد؟ 3. آیا علم غیب با بشر بودنِ اولیاء الهی منافات ندارد؟ 4. با توجه به آیۀ ﴿لَوْ كُنْتُ أَعْلَمُ الْغَيْبَ...﴾ چگونه میگوییم پیامبر علم غیب دارد؟ 5. آیا روایات ولایت تکوینی با آیات قرآن تعارض ندارند؟ ایشان در اثنای پاسخ به این سؤالات، به نقل و بررسی روایات دال بر ولایت تکوینیِ ائمه میپردازند و برتری ائمه از تمام خلایق را با دلایل نقلی اثبات میکنند و میفرمایند که شیعیان نیز میتوانند در دسترسی به ولایت تکوینی و علم غیب به ائمه ملحق شوند و شواهد مسئله را بیان میکنند. در پایان میفرمایند که علم غیب از شئون و لوازم ولایت تکوینی است؛ همچنین ولایت تکوینی نیز از ملزومات وصول به کمال است.
ولایت تکوینی ائمه علیهمالسلام و شیعیان
12در بعضی از آیات هم به این مسئله تصریح شده است؛ همانطور که در سورۀ ابراهیم میفرماید: ﴿قالُوا إِنْ أَنْتُمْ إِلاَّ بَشَرٌ مِثْلُنا تُريدُونَ أَنْ تَصُدُّونا عَمَّا كانَ يَعْبُدُ آباؤُنا فَأْتُونا بِسُلْطانٍ مُبينٍ * قالَتْ لَهُمْ رُسُلُهُمْ إِنْ نَحْنُ إِلاَّ بَشَرٌ مِثْلُكُمْ وَ لكِنَّ اللَهَ يَمُنُّ عَليٰ مَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِهِ﴾.1 مسئلۀ مهم همین [عبارت آخر آیه] است: خداوند بر آنها منت نهاد و بر ما منت ننهاده است و ما باید از خدا بخواهیم که بر ما [نیز] منت بگذارد.
در ﴿إِنْ نَحْنُ إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ﴾ اشکالی وجود ندارد و صحیح است؛ ولی خداوند برحسب میزان قدرتی که به ما میدهد (از اطلاع بر غیب، اطلاع بر وحی، اطلاع بر مسائل تکوینی) بر ما منت میگذارد. بهواسطۀ این معناست که پیامبر و ائمه علیهم السّلام بر ما امتیاز پیدا میکنند؛ پیامبر این قدرت را دارد که از مسائل آینده و از غیب خبر دهد، ولی ما این قدرت را نداریم و لازم است که ما هم به این مرتبه برسیم.
امکان دسترسی به علم غیب و تصرفات تکوینی برای تمام شیعیان ائمه
همانطور که در روایات آمده است که [ائمۀ معصومین میفرمایند] این مسئله تنها مخصوص به ما نیست؛ بلکه هریک از شیعیان ما و هرکس که از ما اطاعت کند و دنبالهروِ راه ما باشد، خداوند او را بر این [مسئله] توفیق میدهد.
شخصی نزد پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم آمد و گفت: «ای رسول خدا! چرا هرگاه ما در محضر شما مینشینیم و نصایح شما را میشنویم و در کلام شما تفکر میکنیم، گویی از این عالم ماده و شهوات و دنیا دور میشویم و در آسمان به پرواز درمیآییم! اصلاً انگار روی زمین نیستیم و خود را در بهشت مییابیم. ولی همین که از محضر شما خارج میشویم و بعضی از چیزهای مادی را میبینیم، شیطان بر ما مسلط میشود و این حالت را از بین میبرَد.» رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلم به او پاسخ دادند:
- سورۀ ابراهیم (14) آیۀ 10 و 11. ترجمۀ تفسیر المیزان، ج 12، ص 26:
«آنها گفتند: ”شما نیز جز بشرهایی مثل ما نیستید که میخواهید ما را از خدایانی که پدرانمان میپرستیدهاند منصرفمان کنید. پس برای ما دلیلی روشن بیاورید.“ پیغمبرانشان به آنها گفتند: ”درست است که ما نیز جز بشرهایی مثل شما نیستیم، ولی خدا به هرکس از بندگان خویش بخواهد، منت مینهد.“»
- سورۀ ابراهیم (14) آیۀ 10 و 11. ترجمۀ تفسیر المیزان، ج 12، ص 26:
