ولایت تکوینی ائمه علیهم‌السلام و شیعیان

لو بَقیتُم علیٰ هذه الحالةِ لَتَرَونَ ما أریٰ و لَتَسمَعونَ ما أسمَع.¹

«اگر بر این حالت باقی بمانید (یعنی اگر بر حالت مراقبه و تفکر محافظت کنید و اگر چشمان خود را بر هر چیزی که مخالف رضای الهی است ببندید) می‌بینید آنچه را که من می‌بینم، و می‌شنوید آنچه را که من می‌شنوم.»

یا در بعضی از روایات می‌فرماید:

من أخلَصَ للّهِ عَمَلَه أربعینَ صباحًا أجرَی اللهُ یَنابیعَ الحکمةِ مِن قلبِه علیٰ لسانِه.²

هرکس چهل روز [خود و] کار خود را برای خداوند خالص کند، چشمه‌های حکمت از دلش بر زبانش ظاهر گردد.

این همان رسیدن به این مرتبه است. اربعینیّاتی که اولیای الهی و عرفا به شاگردان خود توصیه می‌کردند، همین است و بسیاری از روایات به این مسئله اشاره دارد.³

پس این مسئله فقط به پیامبران و ائمه علیهم السّلام اختصاص ندارد؛ بلکه هرکس در ذیل ولایت امام علیه السّلام باشد و از او اطاعت کند و با او مخالفت نکند و به تکلیف خود و رضای الهی عمل نماید، و همچنین به اِتیان دستور و برنامه‌ای بپردازد که انسان را به مراتب عالیه می‌رساند، به این مرتبه خواهد رسید.

حکایت خلقِ أبدان جابر بن یزید جُعفی

آیا ما در کتب دربارۀ احوال سلمان که از اصحاب ائمه است نخوانده‌ایم که به مراتب عالیۀ ایمان رسید⁴ و اصحاب پیامبر از او کرامات و معجزاتی می‌دیدند که باعث شگفتی آنان می‌شد؟!⁵ آیا ما در کتب، مطالبی دربارۀ دربارۀ جابر بن یزید جُعفی نخوانده‌ایم؟ جابر بن یزید جُعفی از بزرگ‌ترین اصحاب ائمه و از اصحاب سرِّ امام باقر علیهم السّلام بود.

عده‌ای از اصحاب نزد امام علیه السّلام حضور داشتند و دربارۀ مسائل عادی صحبت می‌کردند. جابر بن یزید هم در کنار امام علیه السّلام بود. یکی از اصحاب گفت: «یا ابن‌رسول‌الله! خدا را شکر که ما دیشب از وجود جناب جابر بن یزید مستفیض بودیم؛ او شب گذشته در منزل ما بود و دربارۀ مطالبی برای ما سخن گفت و ما خیلی استفاده کردیم.» شخص دیگری گفت: «نه! جابر شب گذشته در منزل ما بود و ما از او بهره بردیم!» نفر سومی‌گفت: «نه! جابر دیشب نزد ما بود و ما از ایشان استفاده کردیم!» امام باقر علیه السّلام رو به جابر کردند و فرمودند: «این کار را نکن!» این چگونه ممکن است؟! او از اصحاب ائمه بود که در یک لحظه در چهار جا یا در چهار خانۀ مختلف از خانه‌های اصحاب امام علیه السّلام حضور داشت. آیا این همان خَلق اَبدان نیست؟! ولی امام علیه السّلام به او فرمودند: «این کار را نکن! مردم توان [ادراک و تحمل این قضیّه را] ندارند.»