ولایت تکوینی ملائکه
ولایت تکوینیِ ملائکه، و همانندیِ انسان و جن و شیطان با ملائکه، در استفاده از اسماء و صفات الهی
ولایت تکوینی فرشتگان، موضوع دومین جلسه از سخنرانی‌های آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی است که دربارۀ «ولایت تکوینی» برگزار شده‌اند. ایشان می‌فرمایند هر رویداد عالم دنیا، معلول علتی در عالم ملکوت است؛ و خداوند به تناسب هر پدیده، از میان صفات خود، صفات خاصی را بروز می‌دهد. خداوند این امکان را به ملائکه داده است که با استفاده از اسماء و صفات الهی، تصرفاتی در عالم انجام دهند. آنچه به نظر می‌رسد نکتۀ اصلی این سخنرانی باشد، این است که قدرت تصرّف تکوینی، به فرشتگان اختصاص ندارد، و ارادۀ خداوند به این تعلق گرفته است که انسان (به‌ویژه انسان کامل) و جن و شیطان نیز به‌قدر ظرفیت خود بتوانند از اسماء و صفات پروردگار استفاده کنند؛ اما این به‌معنای تفویض امورِ عالَم به آنان نیست؛ بلکه استاد آیت‌الله طهرانی تصریح می‌کنند که زمام تمام امور هستی فقط و فقط در دست پروردگار متعال، و منشأ همۀ قدرت‌ها مشیّت و قدرت خداوند است.
ولایت تکوینی ملائکه
توضیحات:
ولایت تکوینی فرشتگان، موضوع دومین جلسه از سخنرانی‌های آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی است که دربارۀ «ولایت تکوینی» برگزار شده‌اند. ایشان می‌فرمایند هر رویداد عالم دنیا، معلول علتی در عالم ملکوت است؛ و خداوند به تناسب هر پدیده، از میان صفات خود، صفات خاصی را بروز می‌دهد. خداوند این امکان را به ملائکه داده است که با استفاده از اسماء و صفات الهی، تصرفاتی در عالم انجام دهند. آنچه به نظر می‌رسد نکتۀ اصلی این سخنرانی باشد، این است که قدرت تصرّف تکوینی، به فرشتگان اختصاص ندارد، و ارادۀ خداوند به این تعلق گرفته است که انسان (به‌ویژه انسان کامل) و جن و شیطان نیز به‌قدر ظرفیت خود بتوانند از اسماء و صفات پروردگار استفاده کنند؛ اما این به‌معنای تفویض امورِ عالَم به آنان نیست؛ بلکه استاد آیت‌الله طهرانی تصریح می‌کنند که زمام تمام امور هستی فقط و فقط در دست پروردگار متعال، و منشأ همۀ قدرت‌ها مشیّت و قدرت خداوند است.
ولایت تکوینی ملائکه
10فداکاری‌های امیرالمؤمنین در جهاد و فرار خلفاء از جنگ
در روز اُحُد، نود ضربۀ جدّاً شدید و کاری خورد،1 اما در مقابل، عمر و ابوبکر و عثمان به‌مدت سه روز از مدینه فرار کردند و برنگشتند تا وقتی که جاسوسی را فرستادند تا از اوضاع و احوال مدینه باخبر شود که آیا مشرکان [بر مدینه] مستولی شده‌اند یا خیر! آنها گمان می‌کردند قضیّه تمام شد!2 اینها خلفای عامه‌اند که از صحنۀ نبرد فرار کردند!
اشعار ابن‌أبی‌الحدید دربارۀ ترس عمر و ابوبکر از جهاد
ابن‌أبی‌الحدید دربارۀ عمر و ابوبکر در این موضوع اشعاری دارد که می‌گوید:
أحَضرُهُما أم حَضرُ أخرَجَ خاضِبٍ *** وَذانِ هُما أم ناعِمُ الخدِّ مَخضوبُ 3 یعنی آیا شما را مرد بنامم یا نامرد؟! این را یک عالِم اهل‌تسنّن می‌گوید! شما از جنگ فرار کردید و سه روز برنگشتید، درحالی‌که امیرالمؤمنین علیه السّلام در کنار پیامبر ماند و نود ضربۀ شدید و خطرناک بر او وارد شد. [حتی وقتی حضرت] در بستر افتاده بود, در مدینه شایع شد که مشرکان [دوباره] حمله کرده‌اند، اما با همان [حال و جراحت‌ها] از بستر خود برخاست و برای جهاد با کفار حرکت کرد.4 چه کسی می‌تواند [مانند امیرالمؤمنین] چنین خصوصیتی داشته باشد؟!
سیدالشهدا علیه السّلام، میزان اعمال در روز قیامت
[به همین ترتیب] خداوند در روز قیامت، حضرت سیدالشهدا علیه السّلام را می‌آورد و می‌فرماید: «آیا شما خون خود را نثار کرده‌اید یا امام حسین علیه السّلام؟!» آیا ما می‌توانیم این قضایا [از قبیل مجاهدات افراد عادی] را با [فداکاری‌های] ائمه مقایسه کنیم؟!
نفرین علامۀ طهرانی به مقایسه‌کنندۀ حضرت علی‌اکبر با شهدای انقلاب ایران
الآن این مسئله به خاطرم آمد: مرحوم والد (علامۀ طهرانی) رضوان الله علیه زمانی که در مشهد مقدس ساکن بودند، در نماز جمعه شرکت می‌کردند. روزی یکی از سخنرانان که نام او را نمی‌برم، پیش از خطبۀ جمعه برای مردم سخنرانی می‌کرد. در اثنای سخنانش گفت:
«یا حسین! اگر تو در راه خدا جوانانت را فدا کردی، اگر مردان بزرگی مانند حبیب بن مظاهر را در راه خدا تقدیم کردی، و اگر چنین و چنان کردی، ما صدها برابر بیشتر از امثال حبیب بن مظاهر فدا کردیم! اگر تو پسرت علی بن الحسین، علی‌اکبر را به پیشگاه خدای متعال فدا کردی، ما صدها [جوان] مانند علی‌اکبر را برای خدا دادیم!» حضرت والد فرمودند: «فَضَّ اللهُ فاکَ؛ خدا دهانت را خُرد کند!»
- تفسیر القمی، ج 1، ص 116.
- رجوع شود به الإرشاد، ج 1، ص 84؛ کشف الغمّة، ج 1، ص 193؛ تاریخ الطّبری، ج 2، ص 522.
- الرّوضة المختارة، ابن‌أبی‌الحدید، ص 92. اسرار ملکوت، ج 1، ص 273:
«آیا فرار این دو قوی‌تر و شدیدتر است یا فرار شترمرغِ نر هنگام دویدن؟! و یا اینکه مانند زنان نازپرورده و تن‌آسایند؟!» - إعلام الوری، ج 1، ص 183؛ مناقب آل‌أبی‌طالب علیهم السّلام، ج 1، ص 194.