
اعمال عمرۀ مفرده و اسرار آن
تبیین مناسک عمره و توضیح اماکن مکه و مدینه
نقشۀ جامع و کاربردی از احکام و اسرار سفر عمرۀ مفرده، خلاصۀ بیانات آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه است. ایشان بحث را با تعریف عمرۀ مفرده و آموزش گامبهگامِ مناسکِ آن آغاز میکنند: از احرام و تلبیه و طواف و سعی صفا و مروه، تا اسرار باطنیِ حج و همراهی با حضرت هاجر در جستجوی «آبِ حقیقت». در بخش بعدی، نکاتی دربارۀ مدینه و مکانهای مهمّ آن مطرح میشود. ایشان با بیان شهود خود در مسجدالنبی، حوادثی تاریخی مانند فتنۀ بعد از رسول خدا صلیاللهعلیهوآلهوسلّم را همیشه در جریان و در تکرار میدانند و بیان میکنند که مهمتر از زیارت ظاهری آن است که زائر در آنجا وضعیت خود را در قبال چنین امتحاناتی ارزیابی کند. آیتالله طهرانی سپس نکاتی را دربارۀ مسجدالحرام و مکانهای مهمّ شهر مکه بیان میکنند و شهر مکه را جلوهگاه جلال پروردگار میدانند که انسان را از تعلقات خارج میکند. در پایان جلسه، به چند سؤال پاسخ داده میشود.
اعمال عمرۀ مفرده و اسرار آن
2أعوذ باللَه من الشیطان الرجیم
بسم الله الرّحمٰن الرّحیم
و صلّی الله علی سیدنا و نبینا ابیالقاسم محمّد
و علی آله الطّیبین الطّاهرین
و اللعنة علی أعدائهم أجمعین.
ما پارسال صحبتی کردیم، نمیدانم آن نوار را شنیدهاید یا نه. یک عده از افراد در قم، هم از آقایان و هم از خانمها، حدود چهل نفری میخواستند به حج مشرف شوند؛ آمدند و یک صحبتی کردیم. حالا علیکلحال، اگر آن هم به دستتان رسید، برای حج عمره، مسائلی در آنجا بود.
انواع حج و توضیحات آن
آنچه راجع به مسئلۀ حج واجب است، دو چیز است: یکی عمره است که به آن حجّ اصغر گفته میشود و یکی حج در موعد خاص است که همان احرام [بستن] و رفتن به عرفات و منا و سایر اعمالی [است] که باید انجام شود، که به آن حجّ اکبر گفته میشود. و به هر دوی آنها هم حج گفته میشود؛ یعنی [گرچه] تعبیر از اولی، تعبیر به عمره است و از دومی تعبیر به حج، ولکن به هر دو هم حج گفته میشود.1
تعریف عمرۀ مفرده و تفاوت آن با عمرۀ تمتع
لذا، اگر ملاحظه کرده باشید میبینید میگویند: «حج عمره»، در مقابل «حج تمتّع»؛ که حج عمره یعنی همین؛ یعنی حجی که یک عمره است و یک اعمال خاصه، و هر دوی اینها هم واجب است. البته الآن افرادی که برای حج مستطیع میشوند، هر دو را با هم انجام میدهند؛ اما این دلیل بر این نیست که حتماً انسان باید این وجوب را بهنحو «عمرۀ تمتّع» انجام دهد.2
عمره در غیر از ایام حج است و متصل به حج نمیشود؛ به آن میگویند: «عمرۀ مفرده». عمرۀ مفرده، عمرهای است که شخص معتمر، این عمره را بدون متصل کردن به حج انجام میدهد و هیچ فرقی با «عمرۀ تمتّع» ندارد؛ فقط فرقش در طواف نساء3 و نماز طواف نساء است و الّا بقیۀ اعمالش یکی است. و رفقا که به عمرۀ مفرده مشرف میشوند، باید بدانند که این عمرۀ مفرده، یک قِسم از تکلیف را از گردنشان برمیدارد؛ یعنی فقط آن حجّی میمانَد که دارای اعمال خاص است.
- رجوع شود به الکافی، ج 4، ص 290.
- رجوع شود به وسائل الشّیعة، ج 11، ص 7 ـ 15.
- طوافِ واجب پس از اعمالِ عمره/حج که حِلّیّتِ برخی امور (از جمله نکاح) بر آن متوقف است. (محقق)
