توجه به حقیقتِ اختلافات و جریانات ظاهری

اما اگر من‌باب‌مثال اصلاً به انسان فحش هم بدهند، اگر انسان زبان‌فهم باشد و بفهمد که این فحش و ناسزایی که گفته شده به چه لحاظی و روی چه احساسی بوده، آیا انسان تحت تاثیر واقع می‌شود؟! آیا ناراحت می‌شود یا نمی‌شود؟ آیا به دل می‌گیرد یا نمی‌گیرد؟ آیا بر این مسائل ترتیب اثر می‌دهد یا نمی‌دهد؟ آیا عکس‌العملی از خود نشان می‌دهد یا نمی‌دهد؟ این سؤالات هست.

اگر شخصی زبان‌فهم باشد و زبان حیوانات را تشخیص دهد [عکس‌العملی از خود نشان نمی‌دهد]. ‌ما همه‌مان از نقطه‌نظر مشارکت با حیوانات در جنس هم شریک هستیم دیگر! منتها حیوان ناطق هستیم! منظور من از حیوانات، [حیوان متعارف] نیست! منظور این است که: ﴿وَإِنَّ ٱلدَّارَ ٱلۡأٓخِرَةَ لَهِيَ ٱلۡحَيَوَانُ﴾ ¹ الحمدلله همه جزو دار آخرت هستیم و حیات و زندگی و رشد و نمو و ذکاء و تزکیه همه در آن حیات است. اگر کسی زبان‌فهم باشد، ترتیب اثر نمی‌‌دهد، توجه نمی‌کند، رد می‌شود و می‌گذرد؛ خیلی نسبت به مطالب توجهی نمی‌کند؛ مسئله را سخت و سفت نمی‌گیرد. دیگر می‌فهمد منظور این بنده‌خدا از این حرفی که زده چه بوده است. چون او برای ادراک مطالب نیاز به زبان ندارد. نکته این است!

او برای رسیدن و دست یافتن به حقیقت، به گفتگو و شنیدن نیاز ‌ندارد. یعنی بزنگاه مسئله و آن نکتۀ قضیه در همین جا دور می‌زند! او نیاز و احتیاج ‌ندارد کسی از او تعریف کند یا کسی از او انتقاد کند. او اصلاً به صحبت کار ‌ندارد؛ او می‌رود و مطلب را از قلب آن درمی‌آورد و می‌آورد اینجا و می‌گوید: «هان! این است!» حالا هرچه می‌خواهد بگوید: فحش بدهد، بدوبیراه بگوید، ناسزا بگوید. می‌گوید: «اصلاً این دوست و رفیق من است! فحش می‌‌دهد؟ مگر فحش بد است؟! به ما فحش بدهد! این اصلاً رفیق ماست؛ حالا فحش هم بدهد! حالا مثلاً بدگویی هم بکند! حالا اگر بدگویی هم کرد، وقتی دلش با ماست [نباید ناراحت شوم]. حالا به‌خاطر اینکه مطلبی را برعکس متوجه شده، عکس‌العمل نشان داده است. خب من که نباید به عکس‌العمل او کار داشته باشم! باید نگاه کنم در درون چه می‌گذرد! قاعده‌ا‌ش همین است دیگر. حالا عکس‌العملش هر چه می‌خواهد باشد: یک طومار هم علیه آدم پُر کند و کتاب هم چاپ کند، مسئله‌ای نیست!