عرفان چیست و عارف کیست؟

بسم الله الرّحمٰن الرّحیم

لابد مطالبی در ذهن و یک سؤال‌هایی در ارتباط با این‌گونه مطالب دارید. علیٰ‌کلّ‌حال، آماده‌ام تا مطالبتان را بشنوم و اگر هم مطلبی به نظر خود بنده می‌رسد مطرح کنم.

بفرمایید.

وجه تمایز میان طریقه‌های عرفانی مختلف

سؤال: خدمت شریف شما عرض کنم که، کاری که ما طی حدوداً یک‌سال گذشته انجام دادیم، در ارتباط با آقای بهجت بوده و در واقع در حال ساخت یک مجموعۀ مستند در ارتباط با ایشان هستیم. مراحل پایانی‌اش را می‌گذراند که إن‌شاءالله شاید تا یک‌ماه یک‌ماه‌ونیم آینده آماده بشود، به‌هرحال زمان زیادی را می‌گرفت. ولی ما در این برنامه موضوعات مختلفی را کار کردیم و بنای ما هم بر این بود که بر اساس آنچه که از ایشان شناختیم و شنیدیم و یافته‌های ما، مباحثی را در ارتباط با معارف دینی و مذهبی هم مطرح کنیم. به‌ویژه در حوزه‌های فقه و اخلاق یا بگوییم فقه و عرفان، دو وجهی که در شخصیت آقای بهجت بیشتر معروف است و به چشم می‌خورد.

اما طبیعتاً آن چیزی که برای ما و برای بیننده‌ها بیشتر جذابیّت دارد و محل کنجکاوی بیشتری است، بخش عرفانی و اخلاقی آقای بهجت و امثال آقای بهجت است. ما روی این اصل سعی کردیم از آن چیزی که به عنوان مشربی که آقای بهجت را به آن منسوب می‌کند، یک تعریفی بدهیم. گرچه این نسبت هم گاهی وقت‌ها برای خود ما هم، یک کم محل تردید هم بوده است. به جهت نوع رفتارهای ایشان که در خیلی از مواقع متمایز از رفتارهای مرسوم و یا شنیده شده‌ای است که ما از دیگر آقایان در این حوزه شنیده‌ایم.

شاید اوّلین چیزی که به ذهن من می‌زند این است که اساساً این سلسله، البته شاید سلسله عنوان مناسبی نباشد، ولی به‌هرحال افرادی که در این ردیف قرار گرفته‌اند، اساتید ایشان مرحوم آقای قاضی و بزرگانی که در این ردیف هستند تا سر سلسله آنها که به مرحوم جولا می‌رسد، اساساً نگاهشان به عرفان چه بوده است؟ چه طریقی را مطرح می‌کردند؟ و چرا بین این روش و آنچه که ما از آقای بهجت به عنوان مشهور می‌بینم، تفاوت‌هایی را می‌شود احساس کرد، حداقل اگر نشود اثبات هم کرد، می‌شود احساس کرد!