
صداقت مهمترین اصل در سیر و سلوک
و لزوم استقامت در مسیر حق
در این گفتار که مشتمل بر یکی از جلسات ملاقات حضرت آیة الله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدس الله سره با اصدقاء و رفقاء میباشد، مطالبی پیرامون مسئله صدق در مسیر سلوک الی الله مطرح شده است. استاد در ابتدا با اشاره به مقام حضرت فاطمه معصومه سلام الله علیها و سپس رهنمودهای علامه طهرانی برای همه ادوار، به این نکته تأکید میکند که تنها در صورتی این رهنمودها کارساز است که انسان، صادق باشد. استاد حسینی طهرانی از لزوم استقامت در مسیر حق با وجود قلت افراد و تبعیت از حق و نه از افراد سخن گفته و در باره نقش یقین در سیر و سلوک توضیح میدهد. در بخش دیگری از این جلسه پربار، به روایاتی از امیرالمؤمنین و امام حسن عسکری علیهما السلام پرداخته شده است. در ضمن بیانات استاد، حکایات خواندنی از علامه طهرانی و نیز آسیب شناسی هایی از دوره مشروطه خواهی و مواضع برخی علما مطرح گردیده است.
صداقت مهمترین اصل در سیر و سلوک
توضیحات:
در این گفتار که مشتمل بر یکی از جلسات ملاقات حضرت آیة الله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدس الله سره با اصدقاء و رفقاء میباشد، مطالبی پیرامون مسئله صدق در مسیر سلوک الی الله مطرح شده است. استاد در ابتدا با اشاره به مقام حضرت فاطمه معصومه سلام الله علیها و سپس رهنمودهای علامه طهرانی برای همه ادوار، به این نکته تأکید میکند که تنها در صورتی این رهنمودها کارساز است که انسان، صادق باشد. استاد حسینی طهرانی از لزوم استقامت در مسیر حق با وجود قلت افراد و تبعیت از حق و نه از افراد سخن گفته و در باره نقش یقین در سیر و سلوک توضیح میدهد. در بخش دیگری از این جلسه پربار، به روایاتی از امیرالمؤمنین و امام حسن عسکری علیهما السلام پرداخته شده است. در ضمن بیانات استاد، حکایات خواندنی از علامه طهرانی و نیز آسیب شناسی هایی از دوره مشروطه خواهی و مواضع برخی علما مطرح گردیده است.
صداقت مهمترین اصل در سیر و سلوک
12لذا باید این مطلب را در نظر داشته باشیم که خود مرحوم آقا ـ رضوان الله علیه ـ و بزرگان، خودشان هم به دنبال همین قضیّه بودند. و اتفاقاً در این مطلب آنها خودشان دستگیری میکنند، آنها خودشان میآیند و به داد آدم میرسند. منوط به اینکه ما بخواهیم به دنبال برویم، ما بخواهیم پیگیری کنیم، [آن وقت] خودشان میآیند و دستگیری میکنند.
معنای انتظار در روایت أفضَلُ أعمالِ أُمّتی إنتِظارُ الفَرَجِ
یک روایت عجیبی است از حضرت عسگری علیه السّلام، ظاهراً در احتجاج است که مرحوم آقا هم این روایت را در کتاب آوردهاند.1
[در جایی دیگر] حضرت در ضمن آن نامهای که مینویسند میفرمایند: فإنّ النّبیَّ صلّی الله علَیه و آله قال: أفضَلُ أعمالِ أُمّتی إنتِظارُ الفَرَجِ؛ انتظار فرج دارای اجر عظیم و دارای ثواب بسیار است. بعد خود حضرت عسگری علیه السّلام میفرمایند: و لا تَزالُ شیعَتُنا فی حُزنٍ، حتّی یَظهَرَ وَلَدی الّذی بَشَّرَ بِه النّبیُّ صلّی الله علَیه و آله؛ در زمان غیبت شیعیان ما در حزن و اندوه هستند تا آن فرزند من که پیغمبر بشارت دادند ظهور کند که یَملَأُ الأرضَ قِسطًا و عَدلًا کَما مُلِئَت ظُلمًا و جَورًا.2
معنای انتظار همین معنای حرکت کردن در دو طرف افراط و تفریط است که انسان بتواند حرکت کند و با ناملایمات کنار بیاید. این چیزی نیست که انسان بخواهد راحت یک راهی را طی کند، بالأخره مسائلی دارد، مشکلاتی دارد، قضایای مختلفی هست که برای انسان پیش میآید، اما انسان نباید دلسرد شود و باید راه خود را برود.
توضیح روایتی از امام حسن عسکری علیه السلام
یک روایت دیگر که در نظرم بود آن روایت هم از امام عسگری علیه السّلام است که راجع به مطالبی از امام صادق علیه السّلام راجع به علمای سوء بیان میکنند.3 راجع به یهود و نصاری و افرادی که اینها به دنبال علمایی میروند و حرف آنها را بدون تحقیق و بدون تدبر گوش میدهند و عمل میکنند.
بعد آن [راوی] سؤال میکند میگوید: «آیا در مسلمانها هم همین است، شیعهها هم همین است؟» حضرت میفرمایند: «بله، شیعهها هم همین هستند، این فقط اختصاص به یهود و نصاری ندارد، شیعیان هم همیناند.» شیعیان هم نمیتوانند بگویند حالا به صرف اینکه این عمامه به سر دارد، به صرف اینکه درس خوانده است، انسان هرچه بگوید گوش بدهد، نه، ممکن است خلاف بگوید، ممکن است غیر از این بخواهد بگوید.
- . مطلع انوار، ج 9، ص 428 و 429.
- . مناقب آل ابیطالب علیهم السّلام، ج 4، ص 425 و 426، با قدری اختلاف.
- . رجوع شود به الاحتجاج، ج 2، ص 456 ـ 458.
