هدف پروردگار از خلقت انسان

اقرار و اعتراف سالك به عجز و ناتوانی خویش و بی‌نهایتی ذات حضرت حق

خدایا! در عالم وجود غیر از تو مؤثّری نیست، غیر از تو حول و قوّه‌ای نیست، تو یگانه عالِم و تو یگانه قادر و یگانه حكیم و یگانه رازق هستی؛ فرق هم نمی‌كند بخواهی به ما روزی مادّی یا معنوی بدهی، روزی عقلی یا روحی و نفسی بدهی، برای تو یكی است؛ برای ما تفاوت دارد، بنده كه می‌آیم این ظرف را بلند می‌كنم، اگر این ظرف مثلًا پانصد گرم وزن داشته باشد یا صدگرم وزن داشته باشد، می‌گویم این سبك است؛ امّا اگر بجای آن، ده كیلو باشد، می‌گویم سنگین است؛ چون قدرت من محدود است، من با آن قدرتِ محدود سبك و سنگین می‌كنم و سنگین و سنگین‌تر می‌گویم؛ ولی برای تو این حدّ نیست، برای تو اشدّ و اضعف نیست، برای تو اكثر و اقل نیست، زیادی و كمی نیست، قدرت تو نسبت به همه موجودات یكسان است؛ بخواهی جبرئیل خلق كنی، بخواهی یك پشه خلق كنی، برای تو یكی است.

این مسأله مهم است: خدا اراده كند جبرئیل خلق كند، رسول اللَه خلق كند، یا یك پشه خلق كند، تفاوت ندارد؛ خدا اراده كند یك ذرّه خلق كند یا كهكشان خلق كند، یك كهكشان را از بین ببرد یا یك ذرّه را از بین ببرد، برای او تفاوتی نیست؛ قدرت از ناحیه او یكسان است.

حالا كه این‌طور است، ما چشم‌هایمان را باز كردیم، و متنبّه شدیم و مُقِرّ و معترف هم هستیم كه این تنبّه و یقظه از توست، اگر نمی‌خواستی ما در همان خواب غفلت فرو رفته بودیم؛ كما اینكه می‌بینیم هزاران فرد امثال ما در همان خواب‌های غفلت فرو رفته‌اند و بیدار هم نمی‌شوند، تو ما را بیدار كردی، سجده تو را می‌كنیم و شكر تو را بجا می‌آوریم و حمد و سپاس تو را می‌گوییم و از تو تعریف می‌كنیم، می‌گوییم: به‌به! چه خدای لطیفی! چه خدای خوبی! چه خدای مهربانی! اراده، اراده تو بود؛ حالا پدر من خوب بود، مادر من خوب بود، شیرش خوب بود، جدّ من خوب بود، جدّ بزرگ من خوب بود، خوبی‌ها را از كجا آورده‌اند؟! جز اینكه تو به آنها دادی؟ پس تو جمیل هستی، أَنتَ الجَمیلُ.