نقد و ردّ تفسیر ظاهرگرایانۀ وهابی‌ها و اخباری‌ها از آیۀ شریفۀ{الله نور السماوات و الارض}، موضوع اصلی این سخنرانی است. علامه سید محمدحسین حسینی طهرانی(رضوان الله علیه) در این سخنرانی ارزشمند که در شب سه شنبه ٢٣ جمادی الثّانیة، سال ١٣٩٦ هجری قمری ایراد شده است، دیدگاه‌های جمودگرایانه و مادی‌گرایانه‌ی وهابیون و اخباریون را به چالش کشیده و به تفصیل به این سؤال می‌پردازد که آیا خداوند نور مادی و جسمانی است یا نوردهنده است؟ ایشان با نقد استناد وهابیون به احادیث جعلی (اسرائیلیات) برای اثبات تجسد خداوند، به تبیین دیدگاه صحیح‌ در مورد معانی مجازی در قرآن می‌پردازد. این سخنرانی به شناخت حقیقت ولایت از طریق تفسیر صحیح آیات قرآن کمک می‌کند.

تبیین حقیقت رؤیت، شناخت و لقاء خداوند، موضوع اصلی سخنرانی حاضر است. علامه سید محمدحسین حسینی طهرانی(رضوان الله علیه) در این سخنرانی ارزشمند که در اوّل رجب سال ١٣٩٦ هجری قمری در جمع مشتاقان ایراد شده است؛ با استفاده از تمثیل نور چراغ و اشیاء، توضیح می‌دهد که همانطور که چراغ را با نور ساطع شده از آن نمی‌توان شناخت، خدا را نیز نمی‌توان با ظهوراتش (مخلوقات) شناخت، بلکه باید او را با خودِ او شناخت. سپس به تناقض ظاهری بین روایاتی که رؤیت و لقاء خدا را نفی می‌کنند و روایاتی که آن را اثبات می‌کنند، می‌پردازد و راه حل آن را در تفکیک بین چشم ظاهری و چشم دل می‌داند. ایشان برای تبیین این مسئله، به قاعدۀ فلسفی لا یَعرِف شیءٌ شیئًا إلاّ بما هو فیه منه استناد کرده و توضیح می‌دهد که انسان به همان میزان که از حقیقت الهی در ذات او وجود دارد، می‌تواند به خدا معرفت پیدا کند.

موضوع اصلی سخنرانی حاضر بررسی و نقد مکاتب «تنزیه وتشبیه» «حلول و اتحاد» و «اشاعره و معتزله» در خداشناسی است. علامه سید محمدحسین حسینی طهرانی(رضوان الله علیه) در این سخنرانی ارزشمند که در هشتم رجب، سال ١٣٩٦ هجری قمری در جمع علاقه‌مندان ایراد شده است، به نقد دیدگاه مکاتب فوق پرداخته و نشان می‌دهد که مکتب تنزیه با نفی هرگونه رابطه بین خدا و عالم، و مکتب تشبیه با شبیه‌سازی خداوند به موجودات، هردو به انحراف کشیده می‌شوند. علامه با توضیح اینکه ذات خداوند از هر نقصی منزه است در عین حال تأکید می‌کند که صفات و اسماء او در تمام مظاهر هستی ساری و جاری است. ایشان در ادامه به تبیین دقیق معنای احدیت و واحدیت می‌پردازد و بیان می‌کند که أحد بودن خداوند به بساطت ذات او و واحد بودن او به احاطه اسماء و صفاتش بر کل عالم هستی اشاره دارد.

تبیین مکتب انبیاء و ائمه در خداشناسی و نقد مکتب تعطیل و بررسی آیات و روایات دال بر امکان لقاء خداوند، موضوع اصلی این سخنرانی است. علامه سید محمدحسین حسینی طهرانی (رضوان الله علیه) در این سخنرانی ارزشمند که در ١٥ رجب، سال ١٣٩٦ هجری قمری در جمع علاقه‌مندان ایراد شده است، مکتب انبیاء و ائمه در خداشناسی را برتر از مکتب‌های صرفاً فلسفی و عرفانی می‌داند. ایشان با تأکید بر اینکه انبیاء دارای هر دو مکتب استدلال و عرفان بودند، توضیح می‌دهد که انسان با چشم قلب و سرّ می‌تواند به مقام لقاء و فناء در خداوند برسد و وجود او دارای دو مبدأ درک، یعنی فکر و قلب است. سپس، با استناد به آیات و روایات، مکتب تنزیه صرف (مکتب تعطیل) را که راه وصول به خدا را بسته می‌داند، به شدت نقد می‌کند و بیان می‌کند که در فطرت انسان، غریزه‌ای برای رسیدن به مبدأ هستی وجود دارد.

ارائه دو برهان قرآنی برای اثبات امکان لقاء الله (ملاقات با خدا) موضوع اصلی پنجمین سخنرانی از مجموعۀ تفاسیر آیه نور حضرت علامه سید محمدحسین حسینی طهرانی(رضوان الله علیه) است که در ٢٢ رجب، سال ١٣٩٦ هجری قمری ایراد شده است. برهان اول بر حصر صفات کمالیه در خداوند استوار است. طبق آیات قرآن، صفاتی چون حیات، علم و قدرت منحصراً از آنِ خداست. بنابراین، حیاتی که در مخلوقات دیده می‌شود، در حقیقت تجلی و ظهور همان حیات واحد الهی است. در نتیجه، مشاهدۀ هر صفت کمالی در عالم، به معنای مشاهدۀ تجلی خداوند است. برهان دوم، تمام موجودات عالم را آیات و آیینه‌های الهی معرفی می‌کند. «آیه» چیزی است که از خود هویتی ندارد و تنها «غیر» را نشان می‌دهد. قرآن آسمان، زمین، انسان و تمام پدیده‌ها را آیات الهی می‌داند. بنابراین، نگاه صحیح به عالم (نگاه آینه‌ای) نگریستن به آیینه‌ها برای دیدن صاحب آیینه‌ها، یعنی خداوند است.

ناتوانی عقل و فکر در رسیدن به ذات خداوند، محور اصلی ششمین سخنرانی از مجموعۀ تفاسیر آیۀ نور است که در ٢٩ رجب، سال ١٣٩٦ توسط علامه سید محمدحسین حسینی طهرانی(رضوان الله علیه) ایراد شده است. حضرت استاد در پاسخ به این سوال که آیا می‌توان به کنه ذات الهی دست یافت؟ باتأکید بر اینکه تمام مخلوقات، آیینه‌هایی محدود برای نمایش صفات الهی هستند، استدلال می‌کنند که شناخت حاصل از این «آیات» همواره جزئی و محدود به یک جنبه است. ایشان با استفاده از تمثیل فیل در تاریکی، نشان می‌دهد که چگونه هرکس تنها بخشی از حقیقت را درک می‌کند. معظّمٌ‌له با استناد به کلام بزرگانی چون شیخ بهایی و حدیثی مشهور امام باقر (ع) تصویر عقلی از خدا و معرفت «آفاقی» را محدود دانسته و مسیر «أنفسی» یعنی راه عبودیت و «خدا بینی» به جای «خود بینی» را برای رسیدن به خداوند توصیه می‌کنند.

تبیین مقام والای انسان در نظام هستی، موضوع اصلی هفتمین سخنرانی از مجموعۀ تفاسیر آیه نور علامه سید محمدحسین حسینی طهرانی(رضوان الله علیه) است که در ٦ شعبان، سال ١٣٩٦ در جمع مشتاقان ارائه شده است.
حضرت استاد در ابتدا با استفاده از آیاتی که انسان را خلیفة الله و مسجود فرشتگان معرفی کرده و آیاتی که می‌فرماید تمام آسمان‌ها و زمین برای او و مسخّر او آفریده شده است، بر برتری ذاتی انسان حتی بر ملائکۀ الهی استدلال می‌کند. در ادامه با استناد به کلام بزرگانی چون ملاصدرا و ابن سینا، نفس ناطقه انسانی به عنوان یک حقیقت وجودی با ظرفیت بی‌نهایت (سعۀ وجودی) معرفی می‌شود که برخلاف سایر موجودات (حتی فرشتگان)، قادر است تمام مراتب هستی، از اسفل السافلین تا اعلی علیین را در خود جمع کند. به همین دلیل، نفس انسان «آیۀ کبری» و آیینۀ تمام‌نمای الهی است که از طریق تهذیب و عبودیت، می‌تواند به مقام فنای کامل در ذات پروردگار نائل شود.

این سخنرانی به تفصیل، راه «معرفت نفس» (خودشناسی) را به عنوان برترین مسیر خداشناسی معرفی می‌کند. علامه سید محمدحسین حسینی طهرانی(رضوان الله علیه) در هشتمین جلسه از سلسله مباحث تفسیر آیه نورکه در ١٣ شعبان سال ١٣٩٦ قمری ایراد شده است با استناد به حدیث مشهور «مَن عَرَفَ نَفسَهُ فَقَد عَرَفَ رَبَّه» و روایات متعدد دیگر، اثبات می‌کند که این حدیث به معنای امکان و ضرورت خودشناسی است. ایشان با استفاده از منطق و استناد به آیه {نَسُوا اللَّهَ فَأَنسَاهُمْ أَنفُسَهُمْ}، نشان می‌دهند که شناخت نفس و شناخت رب، پیوندی جدایی‌ناپذیر دارند و راه حقیقی تحصیل معرفت نفس، تزکیه و درک فقر ذاتی انسان است. سخنران با تمثیل نور خورشید و زمین، بیان می‌کنند که تمام کمالات انسان (علم، قدرت، حیات) عاریه‌ای و پرتوی از صفات الهی است. همان‌طور که با غروب خورشید، تاریکی ذاتی زمین آشکار می‌شود، با مرگ نیز خداوند این انوار را بازپس می‌گیرد. درک عمیق این نیازمندی، عینِ شناخت خداوندِ غنی و همه چیز است.

چرا خداوند با وجود اینکه «نور آسمان‌ها و زمین» و حاضر در همه جاست، از دیدگان ما مخفی است؟ علامه سید محمدحسین حسینی طهرانی(رضوان الله علیه) در نهمین جلسه از سلسله مباحث تفسیر آیه نورکه در٢٠ شعبان، سال ١٣٩٦ قمری ایراد شده است، به این پارادوکس عرفانی پاسخ می‌دهد. ایشان می‌فرمایند علت این حجاب، دوری یا غیبت خداوند نیست، بلکه شدت ظهور و نزدیکی بیش از حد اوست. حضرت استاد برای تبیین این مطلب، از تمثیل‌های متعددی استفاده می‌کند، از جمله ماهی در آب که از آب بی‌خبر است، و یا مردمی که اگر خورشید هرگز غروب نمی‌کرد، گمان می‌کردند نور ذاتی خود زمین است. حجاب حقیقی، کثرت‌گرایی و نگاه استقلالی به موجودات است و راه برداشتن آن، تهذیب نفس و پاک کردن غبار تعلقات از چشم دل و تغییر نگاه از کثرت به وحدت و از «خود بینی» به «خدا بینی» است.

شرح حقیقت صفات جمال و جلال الهی موضوع دهمین جلسه از سلسله مباحث تفسیر سورۀ نور است که در سه شنبه، ٢٧ شعبان، سال ١٣٩٦ هجری قمری توسط علامه سید محمدحسین حسینی طهرانی(رضوان الله علیه) ایراد شده است. حضرت استاد نشان می‌دهند که جلال و جمال تعابیری متفاوت از یک حقیقت واحدند. صفات جمال همان مراتب قابل درک از وجود، علم، قدرت و حیات خداوند است، در حالی که صفات جلال، مراتب عالی‌تر و غیرقابل ادراک می‌باشند. ایشان می‌فرمایند حجاب میان انسان و خداوند نه امری وجودی، بلکه همان تعیّن و خودیّت انسان است که مانع شهود الهی می‌شود. استاد با استناد به آیات قرآن و روایات، از جمله فرمایشات امام صادق(ع) و امیرالمؤمنین(ع)، حقیقت «تو خود حجاب خودی حافظ از میان برخیز» را تبیین کرده و راه وصول به مقام لقاء را در فنا از حدود ماهوی می‌دانند. در پایان نقدی دقیق بر دیدگاه ملاصدرا و حاجی سبزواری درباره صفات سلبی و ثبوتی الهی ارائه می‌کنند.