استطاعت حج در این گفتار با توجه به روایات و معنای عرفی توانایی بررسی می‌شود. آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی بحث را از روایتی آغاز می‌کند که حج را حتی با پیاده‌روی بخشی از راه واجب می‌داند و برداشت استحبابی از آن را نقد می‌کند. سپس توضیح می‌دهد که ذکر زاد، مرکب، سلامت و امنیت راه در روایات، چگونه می‌تواند بیان مقدمات عقلایی سفر باشد. در ادامه، تفاوت شرایط استطاعت پیش از فوت حج واجب و پس از آن مطرح می‌شود و مقایسه با جهاد، نقش توان حرکت را روشن می‌کند. نمونه حج پیاده و حکم حضور در نماز جمعه، بحث را به تحمل مشقت برای عبادت پیوند می‌زند. در پایان، اهمیت عبادت و هدف تکامل معنوی در فهم عرفی استطاعت برجسته می‌شود تا روشن شود چرا پیش‌فرض‌های رایج درباره راحتی سفر، همیشه معیار مناسبی برای تفسیر حکم نیستند.