بررسی مفهوم تجری و نقش نیت در ثواب و عقاب
نسبت حسن و قبح فاعلی با اختیار انسان در احکام
آیتاللَه سید محمدمحسن حسینی طهرانی
این جلسه از سلسله مباحث ارتداد توسط آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی به تبیین مفهوم تجری و نقش نیت در ترتب ثواب و عقاب اختصاص دارد. بحث با این مقدمه آغاز میشود که بسیاری از افراد به دلیل زندگی در محیطهای خاص دچار استضعاف فکری شده و ناخودآگاه احکام یا ضروریات دین را انکار میکنند که این امر به معنای ارتداد نیست. در ادامه، مبنای دقیق ثواب و عقاب بررسی شده و تفاوت میان حسن و قبح فعلی و فاعلی تبیین میگردد. استاد با ذکر مثالهای روشن نشان میدهند که افعال خارجی گاهی تحت تاثیر عوامل غیرارادی قرار میگیرند و به همین دلیل، ملاک اصلی برای پاداش یا عذاب الهی، نیت درونی و اراده قلبی مکلف است نه نتیجه بیرونی عمل. در پایان نیز این قاعده به عنوان دليلی برای توجیه خطاهای فکری افراد و شمول حدیث رفع بر آنان مورد استفاده قرار میگیرد.
این جلسه از سلسله مباحث ارتداد توسط آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی به تبیین مفهوم تجری و نقش نیت در ترتب ثواب و عقاب اختصاص دارد. بحث با این مقدمه آغاز میشود که بسیاری از افراد به دلیل زندگی در محیطهای خاص دچار استضعاف فکری شده و ناخودآگاه احکام یا ضروریات دین را انکار میکنند که این امر به معنای ارتداد نیست. در ادامه، مبنای دقیق ثواب و عقاب بررسی شده و تفاوت میان حسن و قبح فعلی و فاعلی تبیین میگردد. استاد با ذکر مثالهای روشن نشان میدهند که افعال خارجی گاهی تحت تاثیر عوامل غیرارادی قرار میگیرند و به همین دلیل، ملاک اصلی برای پاداش یا عذاب الهی، نیت درونی و اراده قلبی مکلف است نه نتیجه بیرونی عمل. در پایان نیز این قاعده به عنوان دليلی برای توجیه خطاهای فکری افراد و شمول حدیث رفع بر آنان مورد استفاده قرار میگیرد.

