بحث پیرامون آیه ﴿أقمِ الصلاة لِدُلوکِ الشَّمس﴾ (2)

این‌همه روایات داریم، به یاد دارم یک وقت می‌خواندیم و صحبتش بود که چقدر واقعاً مستحب است. آدم حالات اصحاب رسول الله صلّی الله علیه و آله و سلّم و ائمه علیهم السلام را نگاه می‌کند که اینها در نمازهایشان سور طوال می‌خواندند. آن وقت همان آقا می‌گوید که در نماز مستحب عیب ندارد. اگر صورت صلاتیه به‌هم می‌خورد دیگر بین نماز مستحب و نماز واجب فرقی نیست، در نماز مستحب هم صورت صلاتیه به‌هم می‌خورد! این چه تصوری است؟!

تلمیذ: این وقتی که الآن ما در آیات قرآن می‌بینیم، مثل نماز صبح و مثل دلوک شمس همه تکوینی است. چطور به نماز عصر که می‌رسد متغیّر می‌شود؟!

استاد: قبل از غروب آفتاب [مدّنظر است]، صحبت وقت اختصاصی است.

تلمیذ: شما فرمودید که در بعد از زوال چهار رکعت است. چهار رکعت هم متغیر است چون مخاطب مختار است پس وقت مشترک متغیر است.

استاد: همین دلیل بر این است که خطاب واحد آمده است. اگر خطاب، متعدد باشد؛ یعنی اول صلاة ظهر در یک خطاب آمده باشد، ـ اگر حرف شما صحیح باشد ـ چون نمی‌شود خطاب همین‌طور معلق و لنگ‌درهوا باشد و منتظر باشد که مخاطب چه‌کار می‌کند؛ اگر مخاطب نمازش را زود تمام کرد خطاب بعدی بیاید تعلق بگیرد و اگر حال پیدا کرد و دلش خواست به‌جای ﴿قُلۡ هُوَ ٱللَهُ أَحَدٌ﴾¹ ‌سورۀ بقره بخواند، ملائکه همین‌طور دست‌به‌سینه بایستند تا او از نماز ظهر فارغ ‌شود و تکلیف به صلاة عصر را برایش بیاورند! این صحیح نیست. عرض بنده هم همین است، این دلیل بر این است که تکلیف از اول به صلاتین آمده است اما گفته‌اند که این را بعد از آن بخوان، حالا خودت می‌دانی اگر زود تمام کنی، نماز بعدی زود شروع می‌شود اگر دیر تمام کنی، دیر شروع می‌شود؛ مختار هستی، این‌طور نیست که ملائکه دست‌به‌سینه بایستند تا ببینند او چه‌کار می‌کند، بعد تکلیفش را معلوم کنند. متوجه عرض بنده می‌شوید؟!