بحث پیرامون آیه ﴿أقمِ الصلاة لِدُلوکِ الشَّمس﴾ (2)

مثل نماز آیات که قبلاً عرض کردم؛ فرض کنید که به شما می‌گویند: «در ساعت پنج بعدازظهر در قم زلزله می‌آید»، دقیق هم می‌دانید، یقین صددرصد هم دارید، زلزله‌نگاری هم گفته است، هیچ شکی در آن نیست. می‌توانید به طهران بروید چون واجب مشروط است؛ وجوب صلاة آیات تکویناً مترتّب بر تحقق زلزله است و شما عملاً موضوع را از تحت این امر خارج کرده‌اید. اگر در قم بمانید و این موضوع تحقق پیدا کند، این امر واجب می‌شود. ولی در مورد واجب مطلق شما نمی‌توانید از خودتان رفع تکلیف کنید و برای این قضیه کاری انجام دهید. وقتی شارع می‌گوید: «در لیلة‌الجمعة ـ الآن چند شب مانده ـ اکرام زید واجب است.» این وجوب اکرام، مشروط به دخول وقت نیست بلکه از الآن است، لذا شما از الآن باید به‌دنبال تهیۀ مقدمات بروید؛ چون وجوب از الآن گریبان شما را گرفت و نمی‌توانید موانع ایجاد کنید.

در مورد حج هم همین‌طور است؛ ﴿وَلِلَّهِ عَلَى ٱلنَّاسِ حِجُّ ٱلۡبَيۡتِ مَنِ ٱسۡتَطَاعَ إِلَيۡهِ سَبِيلٗا﴾¹ این آیه از وقت بلوغ گریبان شما را گرفت چون قبل از بلوغ تکلیف نیست پس این هیچ ربطی ندارد به اینکه واجب مشروط باشد مثل اکرام زید که لیلة‌الجمعة واجب است؛ وجوب از الآن می‌آید، وقت تحقق متعلق وجوب لیلة‌الجمعة یا لیلة‌الخمیس است همان‌طور که از الآن باید بروید برای اطعام گوشت بخرید، بادمجان بخرید، کدو بخرید و امثال‌ذلک.

معلوم می‌شود من خورشت بادمجان خیلی دوست دارم! اینها همه اشارات است، اهل فن باید مطلب را بگیرند، هر کسی ما را خانه‌اش دعوت کرد آش سبزی نیاورد جلوی ما بگذارد! اگر شما متوجه شوید که اگر از الآن به‌دنبال اینها نروید ـ اینها خیلی دقیق است‌؛ اصلاً رموز اصول است! ـ در روز خمیس بادمجان و گوشت و امثال‌ذلک پیدا نمی‌کنید، از الآن باید بروید، نباید صبر کنید تا روز پنج‌شنبه، اینها همه مسائلی هستند که مترتّب به همین است.