بیان مُخ و اساس شریعت

این را هم خدمتتان بگویم، در مباحثۀ فقهی ـ همان‌طوری‌که قبلاً گفتیم ـ بنده این روش که فعلاً [رایج] است را صحیح نمی‌دانم؛ بحث خارج بحث مسئله‌گویی نیست، توضیح‌المسائل نیست، پرداختن به نکات کلیدی، استنباطی و اجتهادی احکام است؛ لذا در فروعاتی که مطرح می‌شود ما به فروعاتی در سلسله‌مراتب می‌پردازیم که احتیاج به تحقیق یا مورد نِقاش است اما از آن فروعات و مسائل که روشن است و نیاز به چیزی ندارد صرف‌نظر می‌کنیم، خود رفقا به آن تقریراتی که هست مراجعه کنند و ما فقط به فروعاتی که در طول سیر بحثی مورد بحث و نظر و کنکاش و نقد و ایراد هست، توجه می‌کنیم.

تلمیذ: فرمودید توسعۀ حرم مقدم است.¹ حال اگر شرایطی پیش بیاید که توسعۀ حرم معصوم متفرع بر سفک دم فرد یا دماء افراد بی‌گناه شود در این تزاحم، توسعۀ حرم امام اولیٰ است یا سفک دم انسان؟!

استاد: سفک دم مقدم است. هیچ چیزی نمی‌تواند درقبال سفک دم قرار بگیرد، هیچ چیزی با دم محترمه و نفس محترمه برابری نمی‌کند! این از مسائل بسیار بسیار مهم است که در همین رده قرار می‌گیرد.

ببینید در اینجا صحبت یک سکونت و یک اسکان است، شخصی منزلی دارد و بلند می‌شود، اینجا نبوده است، پول می‌دهد اینجا را می‌خرد، زمینی یا منزلی را می‌خرد، هیچ چیزی غیر از این نیست. می‌خواهد آنجا اجاقش را روشن کند و غذا درست کند و استراحت کند، در آنجا سکونت کند، روزش را به شب و شب را به روز بیاورد، غیر از این مطلب دیگری بر او مترتّب نیست. هر کاری را هروقت می‌تواند انجام دهد، حالا چه در این خانه و چه در یک کوچه یا یک خیابان آن‌طرف‌تر و چه یک کیلومتر آن‌طرف‌تر می‌تواند انجام دهد، فقط یک سکونت است اما صحبت در این است که آیا این سکونت عادی که شما در اینجا دارید و حق خودتان می‌دانید و درست هم است و حق شماست، در تداوم با حق کلی که به کل افراد مربوط می‌شود که همه باید بیایند و استفاده کنند، کدام مقدم است؟! به‌حساب نمی‌آید! آقا به یک خانۀ دیگر در یک خیابان آن‌طرف‌تر برو، اینجا که جانت را نمی‌گیرند که حتماً در اینجا باشی، تو از منزل به‌عنوان سکونت و خوابیدن و غذا خوردن و گذران زندگی می‌خواهی استفاده کنی، دو کوچه آن‌طرف‌تر استفاده کن، یک ‌خانۀ بزرگ‌تر هم به تو بدهند، مقداری هم درخت و گل‌های آن بیشتر باشد که بیشتر خوشت بیاید. ولی اگر قرار بر این باشد که این مسئله بخواهد دم یک نفر ـ حتی یک بچه ـ به ناحق هدر رود، در اینجا باید کُلّ حرم ـ نه بنای دیگری ـ را خراب کرد! فرض کنید که زلزله شده، یکی از این پایه و ستون‌ها خراب شده و بچه‌ای شیرخواره یا دو‌ساله و یا پنج‌ساله‌ای زیر گنبد امام رضا علیه السلام گیر کرده است و هیچ راهی نیست جز اینکه گنبد را خراب کنند؛ باید دینامیت بگذارند و گنبد را پودر کنند و بچه را سالم در بیاورند، توجه می‌کنید؟!