افتراق بین تلبیه و نیّت احرام (2)

لزوم رساندن مضمون کلام امام علیه السلام توسط مجتهد به مقلّد

مرجوحیت تلبیه گفتن از مسجد شجره

از این جهت مجتهد باید مطلب را همان‌طوری‌که مضمون کلام امام علیه السلام است به مقلّد و افراد برساند.

ما باید به افراد بگوییم که تلبیه گفتن از مسجد شجره رجحان ندارد بلکه مرجوح است و باید مقداری از آنجا دور شوند. امروزه به‌خاطر راحتی مسئله، تلبیه را از مسجد شجره قرار داده‌اند، همه را جمع می‌کنند و لبیک می‌گویند و دیگر مسئله تمام می‌شود اما افرادی که جزء خواص هستند باید تلبیه را خارج از مسجد شجره بگویند. البته «باید» در اینجا به معنای تفضیل است، نه به معنای الزام.

نیّت احرام باید در مسجد شجره باشد و نباید از مسجد شجره مؤخر باشد به‌خاطر اینکه لا یجوز التجاوز عن المیقات إلا محرماً، از طرف دیگر امام می‌فرماید که لا تلبّه حتی تنتهی إلی البیداء این هم در آنجا دلالت دارد، حتی بالاتر از این روایت، امام در روایت دیگری می‌فرماید: «و الفضلُ أن تَمشی قَلیلاً ثُمَّ تُلبِّی»، در روایات بسیاری است که حضرت با بیان «لا تلبّی» نهی می‌فرماید اما به‌نحو نهی الزامی نیست که دلالت بر تحریم و امثال‌ذلک داشته باشد.

یک‌وقت می‌گویند که بهتر است این کار را انجام دهی؛ یک‌وقت می‌گویند که انجام نده؛ دقت کنید! اینها دو مطلب هستند که مجتهد باید این را بفهمد؛ یک‌وقت امام علیه السلام می‌فرماید که بهتر است که این کار را انجام دهید؛ لذا آدم می‌گوید که ما بهتر را انجام می‌دهیم.

استفاده از تعبیر به نهی توسط امام علیه السلام برای رساندن تأکید استحباب

یک‌ وقت حضرت می‌فرماید که انجام نده تا به آنجا برسی، این تأکید در استحباب را می‌فهماند که استحباب این‌قدر در اینجا تأکید دارد که به مرحله‌ای رسیده است که امام برای تثبیت این استحباب و تأکید آن مجبور شده است تا از تعبیر به نهی استفاده کند. فلا تُلَبِّه حتی تَنتَهی إلی البیداء، فرق می‌کند با اینکه حضرت بفرماید: «بهتر است که به بیداء بروید»، خیلی تفاوت دارند. این مطلب گفته نمی‌شود، درحالی‌که باید گفته شود.