مرتب سازی:
جلسه ۱۱۹
6مثلا من باب مثال فرض كنيد كه يك مملكتي است آن طرف دنيا هر روز يك قانون دارد صبح يك قانون دارد عصر يك قانون دارد، مثلا براي خودش آن يكي ميآيد پشت ميز مينشينيد يك چيزي درميآورد آن يكي ميآيد يك چيز ديگر درميآورد خلاصه هر كسي ميآيد يك حرفي ميزند آن قيمت را ميبرد بالا و ميبرد پايين در يك همچنين مملكتي آن طرف دنيا! مثلا حالا يك معاملۀ اين طوري فرض كنيد كه انجام ميشود طرف آمده معامله كرده فردا يكدفعه ميبيند كه مسئله تغيير پيدا كرد و يا مثلا همان روز يكدفعه تغيير پيدا كرد و اين قيمت آن يك مرتبه بالا رفت اين مورد خيار غبن است ميتواند در اين جا پس بدهد گرچه آن شخص بايع در اين جا تقصير ندارد ولي اين تقصير تقصير نيست اين يك الزامياست كه عرف اين الزام را متوجه او خواهد كرد كه اين چيزي كه تو الان در اين جا فروختي اين شخص الان متضرّر شده است اين جنسي را كه الان در اين جا خريده اگر اين جنس را اين در اين جا داشت اين ميتوانست برود به قيمت چيز كند اين شارع در اين جا آمده و باعث شده يعني در اين جا اين معامله بدون توقع يك مرتبه شخص رفته سرمايۀ او دو برابر شده و بدون توقع يكدفعه يك نفر سرمايۀ او آمده پايين نصف شده خب قاعدۀ لا ضَرَر و لاضِرار ميآيد در اين جا شامل ميشود اين مسئله غبن است.
بله اگر فرض كنيد كه يك مدت معتنابهي بگذرد يك هفته بگذرد بعد بيايد پايين خب در اين جا ميگويند در اين يك هفته ميتوانسته همه كار بكند با او ولي نكرده اين دو روز بگذرد سه روز بگذرد يك مدت معتنابهي كه بتواند انجام بدهد اين در اين جا غبن شامل ميشود مسئله غبن در اين جا هست يا فرض كنيد كه به عنوان مثال شارع اين قضيه خيار را در اين جا آمده تثبيت كرده است گفته این یکی از خيارات است يك چيزي در اين جا آمده گفته اگر ميخواهي اين خيار متوجه مشتري نشود اسقاط كن خب اسقاط كن يعني چه؟ يعني بنده با علم به اين كه ممكن است امروز تا ظهر قانون عوض شود و بنده ورشكست شوم با علم به اين بازي اين را از تو ميخرم خب اين وقتي كه دارد اين را در اين جا ميگويد يعني خودش اقدام بر ضَرَر كرده است من ميخواهم اقدام بر ضرر كنم عرف اجازه ميدهد ميگويد من ميخواهم جنس مَعيب بخرم كسي جلوي من را نگرفته كه حتما بايد جنس سالم بخرم اين خريد جنس در اختيار من است ميخواهم جنس مَعيب باشد ميخواهم جنس سَليم و سالم باشد، دست ما در آن جا بسته است كه حق من كه براي اتخاذ جنس صحيح است اين حق سلب شود و در صورت جنس مَعيب نتوانم استيفاي حقوق كنم اين در اين جا ظلم است و در اين جا ضرر است.