جلسه ۱۱۰

بیخود علامه طباطبایی و دیگران نمی‌فرمودند که آقا به خبر واحد نمی‌شود تمسّک کرد به خاطر همین قضیه است این قدر مخالفت چطور می‌شود امام یک حرف را بزند ده نفر ده جور نقل کنند ده جور نقل کنند ما روایاتی که می‌بینم ناقل روایت یکی است عبداللَه بن سنان است ولی چند نفر همین که سند می‌آید اتصال پیدا می‌کند می‌آید پایین یکدفعه می‌بینیم این در تهذیب یک جور است در کافی یک جور دیگر است ده دفعه که نیامده عبداللَه بن سنان یک چیزی را بپرسد یکدفعه پرسیده است ولی چطور شد این در تهذیب به یک شکل در آمده است در کافی به شکل دیگر درآمده است در من لایحضره الفقیه فرض کنید که به نحو دیگر. این به خاطر همین است این که آمده برای این نقل کرده است یک ف اضافه کرده است نمی‌گوییم عمد بوده است خدای نکرده نسبت به عمد به اصحاب نمی‌دهیم ولی اشتباه بوده است می‌گویم در جایی که بنده با بعضی از اقوام در حضور خود مرحوم آقا بودیم و مطلبی را شنیدم بعد شنیدم که این مطلب از قول بعضی اصلا درست یک جور دیگر نقل شده است جایی که برای خود بنده این قضیه اتفاق افتاده است دیگر حالا شما بدانید که برای افرادی که طبعا خیلی اشراف بر مسائل ندارند و مطالب را از بزرگان نقل می‌کنند دیگر چه یعنی کسانی که خلاصه مدعی اشراف بر مسائلند اصلا چیز دیگری می‌گویند حالا دیگر وای به حال این که این بیفتد در دست عوام الناس دیگر می‌آیند درستش می‌کنند چنان درست می‌کنند که ... اصحاب هم این طور بودند.

بله داشتیم بعضی می‌آمدند و عین آن مطالب را می‌نوشتند حتی در عین آن مطالب را نوشتن ممکن است اختلاف باشد یک وقت ما در مجلسی بودیم رفقا دوستان اتفاقا از افراد تحصیل کرده هم بوده است و از دوستان و بسیار مرد محترم، مرحوم آقا صحبت می‌کردند و آن هم داشت می‌نوشت اتفاقا برحسب اتفاق چشمم افتاد به صحبت دیدم آن که می‌نوشته با آن که آقا می‌گوید دو تا است گفتم آقا این که نوشتی اشتباه است آقا این را می‌گویند، همان جا درست کرد، حالا من که همه را ندیدم چطور می‌شود که انسان هم گوشش کار کند صددرصد و هم فکرش کار کند صددرصد این که گوش می‌شنود با این که می‌نویسد یکی باشد خب نتیجه همین دیگر و بعد می‌گوید من خودم در مجلس بودم و نوشتم ولی غلط نوشته است چرا؟ چون انسان وقتی که ذهنش متوجه جهات مختلف است و جوارح و جوانح مختلف است طبعا این توجه تقسیم می‌شود سی درصد می‌رود آن گوشی که باید صددرصد بشنود می‌شود شصت درصد چهل درصد کم می‌آورد بعد فکرش تطبیق کردنش نمی‌دانم یک کاغذ را که برمی‌داری آماده کنی که بنویسی، دو تا کلمه رفت!