جلسه ۱۰۵

اینها که من دارم عرض می‌کنم نکات اجتهاد است که چطور باید فقیه خودش را ببرد در فضای تکلیف، خودش احساس کند، اگر خود شما به یک همچنین مسئله‌ای گرفتار می‌شدید با عیالتان و با مادرتان می‌رفتید و او مریض می‌شد و راه اضافه می‌رفتید به شارع چه می‌گفتید؟ می‌گفتید زبان نداشتی بگویی از اول بیا از این طرف برو؟! پدرمان درآمد، قضیه، قضیۀ یک فرسخ و دو فرسخ نیست، صدها فرسخ ممکن است تفاوت داشته باشد، هشتصد فرسخ تفاوت داشته باشد، نه این که مسئلۀ‌ یک کیلومتر باشد و بگوییم که حالا یکخرده آسایش و راحتی او کم بشود ثواب بیشتر می‌برد! مسئله مسئلۀ راه است، صعوبت است، گرما است، سرما است، اتلاف است، تمام اینها در مسئله هست یک روایت شما پیدا کنید که از زمان رسول خدا تا زمان غیبت امام علیه‌السلام باشد که محاذاة با میقات درست است. ما می‌گذاریم روی چشم و می‌گوییم در مقابل این همه روایت همین یکی کافی است و بس است کو؟ البته به روایت عبداللَه بن سنان می‌رسیم، این را فعلا بگذاریم کنار، غیر از ایشان یک روایت دیگر هم داریم که در سندش عبداللَه بن سنان هست پس یک روایت است منتهی به دو جور نقل شده است، سلسلۀ‌ سند دو جور است و هر دو به عبداللَه سنان است که فرد موثقی است و روایت صحیح السند است و در این مسئله حرفی نیست. پس اشکال وارد نمی‌شود برای این که رسول خدا ... اشکالی که خود مرحوم آقا هم کردند و دیگران هم کردند. - ظاهرا همین است اگر یادم باشد، من جدیداً مطالعه نکرده‌ام همان سالهای پیش بود و دوباره مراجعه نکرده‌ام، آن اشکالی که شده بود، یعنی در سایر تقاریر این مسئله هست- که روایت برای کسانی است که از میقات عبور می‌کنند، غیر از میقات را حضرت ساکت است، وقتی که ساکت شد چه اشکالی دارد که احرام از میقات باشد؟ این مسئله درست که در روایات نداریم همۀ حُجّاج، همۀ مُحرمین، کل المحرمین، کل من یأتی للحج و للعمرة، به این عبارت نداریم بلکه برای کسی که مرور می‌کند داریم «لمن یعدوا» یعنی مرور می‌کند، تجاوز می‌کند، باید از این مواقیت باشد، بسیار خب این را قبول داریم هر کسی از میقات عبور می‌کند باید احرام ببندد و نمی‌تواند بدون احرام عبور کند و اگر چنین کرد باید دوباره برگردد. ولی صحبت در این است که هر کسی که از این جا عبور نمی‌کند از محاذاة میقات عبور می‌کند و بلکه شاید بتوان گفت اگر نگوییم بیشتر و معظَم حتی نسبت به فرض کنید که افراد مثلاً امروزه اکثر افراد از محاذاة با میقات عبور می‌کنند نه از خود میقات الان می‌بینید حجاج را دارید می‌بینید از کیفیت سیر ایشان را دارید می‌بینید کجا واقعاً و حقیقتاً مرور می‌کنند؟ اگر یک عدۀ قلیلی باشند که از همان خود نفس میقات بخواهند مسیرشان در آن جا باشد مسیری وجود ندارد! خیلی از اینها همه خاکی است یعنی این قدر کم است سایرین در این مواقیت که اصلا نیامدند به طرق رسیدگی کنند به همان کیفیت سابق باقی مانده است.