جلسه ۹۹

أعوذ باللَه من الشیطان الرجیم

بسم اللَه الرحمن الرحیم

راجع به مواقیت عرض شد که ما به مباحثی مانند این که مواقیت را چرا مواقیت می‌گویند نمی‌پردازیم اینها را خود رفقا طبعا آشنایی دارند و بررسی می‌کنند.

راجع به مواقیت برای افرادی که از نواحی مختلف به سمت مکه متوجه هستند روایات این امکنه را ذکر کرده‌اند: برای اهل عراق، عقیق که همان وادی العقیق است، برای اهل مدینه مسجد شجره و ذوالحلیفه، برای اهل شام جحفه و برای اهل طائف هم که قرن المنازل و برای اهالی یمن هم یَلَملَم. اینها مواقیتی است که رسول خدا تعیین کرده است و در حال حاضر هم مردم بر همین کیفیت حرکت می‌کنند.

روایاتی که در این بحث هست مربوط می‌شود به افرادی که از مجاور مکه نیستند و از بلاد بعیده قصد مکه را دارند که به اصطلاح مادون ثمانیة فراسخ نیستند ولی برای افرادی که بین میقات و بین مکه منزل و مسکن آنها است میقات آنها همان دُوَیرة خود بلد خواهد بود و آن طوری که از خود روایات برمی‌‌آید در این مسئله فرقی نمی‌کند که خود شخص ساکن آن جا باشد یا ساکن آن جا نباشد فرض کنید که مهمان باشد و قصد دارد برای مهمانی دوستش یا رفیقش در آن جا بماند و بعد از آن جا به سمت مکه حرکت کند. همچنین شخصی لازم نیست که از مسجد شجره احرام ببندد و برود در منزلش بلکه می‌تواند به آنجا برود و در آن منزل یک روز، دو روز، چند روز بماند و بعد از آن جا حرکت کند؛ دیگر نباید برگردد به خود مسجد شجره و دوباره از آن جا احرام ببندد، چون منزلش مادون میقات است نسبت به مکه.

در دسته بندی لحن روایات، ما به موارد متعددۀ مختلفه برخورد می‌کنیم: یک دسته از روایات به طور کلی صرف میقات را بیان کرده‌اند و اهالی نواحی مختلف که از امکنۀ نائیة (دور) قصد مکه را دارند این چند میقات برای آنها بیان شده است بدون توجه به عذر شرعی و بدون توجه به ضیق وقت و البته آن عذرشرعی مختلف است می‌تواند مرض باشد یا غیرمرض باشد همه مشمول این عذرشرعی قرار می‌گیرد. این یک دسته از روایات که البته این روایات زیاد است و دیروز هم خواندیم و اینها دیگر نیازی به توضیح ندارد مثل روایت علی بن ابراهیم قمی‌ که روایت ایشان به اصطلاح روایت صحیح است و ایشان از معاویة بن عمار از امام صادق علیه‌السلام روایت می‌کند که: «من تمام الحجّ و العمرة اَن تُحرم من المواقیت التی وقّتها رسول اللَه لاتجاوزها الاّ و اَنت مُحرم فاِنّه وقّت لاهل العراق و لم یکن یومئذ عراقٌ و بطن العقیق من قبل اهل العراق و وقت لاهل الیمن یلملم و وقت لاهل الطائف قرنَ المنازل و وقّت لاهل المغرب الجحفه و وقت لاهل المدینه ذا الحلیفه و من کان منزله خلف هذه المواقیت ممایلی مکه فَوقتُهُ منزله؛ البته منزل در این جا فقط به متوطنین آن محل به کسی که منزلش در آن جاست اطلاق نمی‌شود. منزلش در آن است حالا مهمان هم باشد باز آن جا منزل او است تفاوتی از این نقطه نظر ندارد، این یک دسته از روایات است که درهمین زمینه باز از علی بن ابراهیم است از حلبی قال ابی عبداللَه علیه السلام: الاحرام من مواقیت خمسه وقتّها رسول اللَه لاینبغی ـ این «لاینبغی» را همان طور که عرض کردم مسئلۀ مهمی ‌است باید به آن توجه کنیم ـ لحاجّ و لا لمعتمر ان یُحرم قبلها و لا بعدها نه قبل از میقات کسی می‌تواند احرام ببندد مثلاً قبل از این که به مسجد شجره برسد ‌بگوید من از همان هتل می‌خواهم احرام ببندم! نه، این احرام باطل است. یا این که بعد از آن؛ پس اگر شخصی بعد از ذوالحلیفه احرام ببندد این احرام باطل است و صحیح نیست طبق این روایت و باید دوباره برگردد از همان میقاتی که عبور کرده از همان جا احرام را دوباره ببندد و احلال کند برای عمره یا برای حج که در این زمینه باز روایاتی هست که حضرت می‌فرمایند باید برگردد مگر این که چنانچه در روایات بعد داریم وقت او ضیق باشد و یا عذر داشته باشد که همان احرام کفایت می‌کند. و وقّت لاهل النجد العقیق و وقّت لاهل الطائف قرن المنازل و برای یمن یلملم و لا ینبغی لاحد ان یرغب عن مواقیت؛ رسول اللَه این مسئله، مسئلۀ مهمی‌است که لاینبغی لاحد ان یرغب عن مواقیت یعنی از آن چه را که حضرت تعیین کرده‌اند تجاوز کند و برای خودش میقات دیگری را برگزیند. ما می‌بینیم این روایات همه صریح است و یکی و دو تا هم نیست. این روایات، روایات بسیاری است حالا چه روایت علی بن ابراهیم که منجر به استناد به معاویه بن عمار یا به حلبی می‌شود یا باز همین روایت را صدوق نقل کرده است و این را از او نقل می‌کند یا مثلا روایت علی بن جعفر است از موسی بن جعفر، روایت عمربن یزید از امام صادق علیه السلام باز همین است. روایت عبداللَه بن جعفر در قرب الاسناد از علی بن رئاب است که روایت او صحیح است و همین طور روایت اینها را که خدمت شما عرض می‌کنم چیزهایی است که بعدا در آن مطلبی که مورد نظر داریم اهمیت حیاتی دارد.