جلسه ۹۱

أعوذ باللَه من الشیطان الرجیم

بسم اللَه الرحمن الرحیم

در جلسه گذشته نسبت به مانعیت حمل در رفع استطاعت از حج که آیا استیلاد موجب مانعیت از وجوب است و رفع آن استطاعت را می‌کند یا این که آن وجوب اطلاقی مقدم است و آن مانع از حمل است صحبت شد.

در بحث وجوب حج همان طوری که رفقا به یاد دارند مسئله بر اساس اطلاق در وجوب تمام شد و عرض شد که وجوب حج مانند وجوب صلاة یک وجوب مطلق است و همان طوری که صلاة مشروط به هیچ شرطی نیست و وجوبش هم وجوب اطلاقی است در مورد حج هم مسئله به همین کیفیت است وجوبش وجوب اطلاقی است و مشروط به هیچ امری نیست و بحث استطاعت به عنوان یک شرط وجودی است و مقدمه وجودی است یا این که مقدمه عقلی است بنابر اختلاف در اصطلاح. 

بنابراین در باب وجود وجوب اطلاقی و واجب مطلق وظیفه مولا تحصیل مقدمات وجودی برای ایجاد مکلفٌ به در خارج نیست تحصیل مقدمات وجودی بر عهده مکلف است مولا صرفاً ممکن است که راه به این واجب مطلق و تحصیل خارجی را بیان کند ولی کیفیت تحصیل بر عهده مکلف است. صعود علی السطح این به عنوان واجب مطلق است منتهی تحصیل مقدماتش بر عهده مکلف است حالا به واسطه نصب سلم باشد یا به واسطه غیر نصب سلّم باشد از یک وسیله و آلت دیگر یا به واسطه آمدن با هلکوپتر باشد از یک جایی بلند شود بیاید در آنجا این راه و طریقه و مقدمه موصله بر عهده مولا نیست این می‌خواهد این صعود علی السطح بای نحو کان حاصل بشود الا فی بعض الموارد که در آن جا خود مقدمه هم مورد نظر مولاست که این انجاز تکلیف به واسطه این طریق مورد نظر من است به واسطه نصب سلّم نه به واسطه راههای دیگر که اگر به واسطه راههای دیگر حاصل شد گرچه آن مکلف در خارج محقق شده ولکن چون مورد نظر مولا نبوده است لذا در آن جا آن مأموربه را اتیان نکرده و این مسئله در مورد واجب مطلق در همه آن موارد دیده می‌شود منتهی در خود نصب سلّم باز ما می‌بینیم که تحصیل آن دیگر بر عهده مولا نیست آن دیگر بر عهده مکلف است بای نحو کان تحصیل کند یا برود قرض کند یا برود بخرد یا برود فرض کنید که مالش را رهن قرار بدهد یک سلّمی ‌بگیرد این راههای مختلفی برای این مسئله آن دیگر به عهده او است مگر این که باز در این جا مولا یک راه خاصی را برای این مسئله در نظر گرفته باشد و هلم جرّا.