جلسه ۸۵

خب در اینجا ببینید حضرت در اینجا این مسئله را می‌فرماید که کسی که زاد داشته باشد آن ملاک برداشت عرفی این بود که فقط خر خودش از پل بگذرد دیگر حالا قوت عیال هم داشت یا نداشت فرقی نمی کند من کان له زاد و راحله زاد داشته باشد برود بلند شود برود زن و بچه هم هر کاری می خواهند بکنند حضرت می‌فرمایند: نگو هر کاری می‌خواهند بکنند اگر برتو حج واجب است قوت عیال هم بر تو واجب است هر دو بر تو واجب است باید هم به میزانی داشته باشی که خودت می‌روی هم به مقداری داشته باشی که موونه عیال در اینجا تأمین بشود به این مقدار داشته باشی در این صورت تو باید بروی. ببینید این برداشت عرفی در اینجا منظور من است نسبت به شخصی که می‌خواهد برود برداشت عرفی نسبت به کسی که حج انجام می‌دهد این است که بتواند خودش را برساند این که بتواند برساند یعنی یک مقدار مال داشته باشد و راحله هم داشته باشد آن وقت در روایت دیگر داریم که آن حج را مشیاً ‌انجام بدهد حضرت می‌فرماید که خب اگر نتواند انجام بدهد خب این برایش واجب نیست یعنی حتی در حج به طور مشی هم در این جا روایت دارد.

پس بنابراین مسئله‌ای که در اینجا انسان می‌تواند آن را بدست بیاورد این است که آن مبنای عرفی برای حصول استطاعت عبارت است از القدرة علی الاتیان و قدرت بر اتیان مشخص است که به واسطۀ زاد حاصل می‌شود کسی که زاد نداشته باشد نمی‌تواند برود و به واسطۀ راحله حاصل می‌شود، کسی که راحله نداشته باشد نمی‌تواند برود. حالا اگر کسی راحله نداشت و می‌توانست برود. این همان روایت امام رضا علیه السلام است که حضرت می‌فرماید که باید برود یعنی از حضرت سوال می‌کند حضرت می‌فرماید که حج بر او واجب است یعنی آن مسئله استطاعت یک مسئلۀ موضوعی منحصر در راحله در این صورت نیست زیرا آن قضیه ربطی به استطاعت ندارد آن یکی از احدالطرق است یکی از طرق وصول به حج، مرکب است یکی از آن طرقش فرض کنید که مشی است برای کسی که می تواند. لذا حضرت دراینجا به استعداد تعبیر آوردند، یعنی بتواند کسی برود یقدر، من یقدر این مبنا، مبنای عرف است .