جلسه ۸۴
2تلمیذ: از کجا باید پیاده بیاید؟ از مدینه باید پیاده بیاید یا از چین؟
استاد: خب دیگر در اینجا نداریم که حضرت ابراهیم بگوید که از همین نزدیکی از منی بیایید یا از فرض کنید که بین راه مدینه، حضرت ابراهیم آن موقع در فلسطین بوده، در مکه نبوده و اذن فی الناس بالحج یعنی کل مردم، وقتی شریعت حضرت ابراهیم شریعت عالمی باشد دیگر در این جا نقطۀ خاصی نمیتواند مورد نظر باشد که در اقرب المواطن الی مکه از آنجا رجالا باشد و در مواطن دور نه در آنجا علی کل ضامر باشد.
تلمیذ: این پیاده آمدن ممکن است چندین ماه طول بکشد.
استاد: بنده میگویم ده سال طول بکشد.
عرض بنده این است که ده سال بکشد آیا مسئلۀ حج این ارزش را دارد که انسان ده سال را پیاده بیاید یا نه؟ این که شما میفرمایید پنج ماه طول میکشد یعنی چه؟ اشکال همین است. همین اشکالی است که همه دارند که حج یک مسئلۀ عادی است، مثل سایر مسائل عادی، اگرتوانستی توانستی، نتوانستی نتوانستی یک خرده دورتر بنشین در خانهات، ولی برای حضرت ابراهیم که با این لحن خدا او را مورد خطاب قرار میدهد از فلسطین با الاغ، زنش را برمیدارد میآورد و خودش هم میآید برای حج، بین فلسطین و بین مکه بیش از سیصد فرسخ راه است سیصد فرسخ بیشتر است.
تلمیذ: خطاب در مکه بوده است.
استاد: خب حضرت ابراهیم که خودش در فلسطین بوده همهاش که ساکن مکه نبوده، لذا خودش وقتی که درست کرد از آنجا بلند شد آمد این جا و این عمل را انجام داده وطواف کرد، خطاب درست است در مکه است ولی موطن حضرت ابراهیم کجا است؟ فلسطین بوده و حتی پشت سرش هم نگاه نکرد، وقتی زن و بچهاش را گذاشت و رفت انی اسکنت من ذریتی بواد غیر ذی زرع عند بیتک المحرم خب این در این جا با این عبارت من کل فج عمیق، این فج عمیق به کجا میخورد؟ فج عمیق به فرض کنید که قراء مکه نمیخورد، از دورترین جایی که من بقاع الارض است مربوط است، این آیه را اگر شما بخواهید نگاه بکنید از این آیه متوجه میشوید که مسئلۀ حج به اندازه ای مسئلۀ مهمی است از نظر اهمیّت که حتی اگر بیست سال هم این سفر طول میکشد، این سفر واجب است و باید انجام بشود. چرا نباید انجام بشود؟ ما ألان که با این وضعیت هستیم دو ساعت سه ساعت از اینجا بلند میشویم میرویم سابق چند ماه طول میکشید؟ شش ماه طول میکشید، در تواریخ دارند که حرکت قافله به سمت مکه شش ماه طول میکشید، نصف قافله پیاده بودند نصف افراد قافله پیاده بودند و این حج را میرفتند انجام میدادند، آن وقت با چه خطراتی مواجه میشدند! درست شد؟!

