جلسه ۸۳

حالا روایاتی که در این زمینه هست روایات مختلف است در بعضی از روایات همان طوری که دیروز عرض کردیم این روایت روایتی است که از چند روایت از امام رضا علیه السلام می‌فرمایند که حضرت در اینجا می‌فرماید که حج واجب است بر ادنی القوم بقوه خوب ادنی القوم قوه معنایش این است که کسانی که دیگر کمتر از آنها مسئلۀ استطاعت و توان معنا ندارد، دیگر کمتر از پیاده رفتن ما نداریم دیگر خوب کسی که نمی‌تواند مشیا برود یعنی دیگر نمی‌تواند عاجز است علی ادنی این ادن، ادن القوم قوه را ما در بعضی از روایات مشاهده می‌کنیم و این فرض است وجوب مثلا روایتی که دیروز خواندیم روایت محمدبن سنان روایت محمد بن سنان دارد که از ابی الحسن علیه السلام می‌فرماید که در علت فرض حج مره واحده صحبت استحباب است صحبت مرة واحدة که حجة الاسلام است نه اینکه بگوییم که رجالا آن مربوط به استحباب است و اینها نه حج مرة واحدة، حج مرة واحدة را امام رضا علیه السلام می‌فرماید که لانّ اللَه تعالی وضع الفرائض علی ادنی القوم قوّةً ادنی القوم قوة آیا کسی است که این زاد و راحله داشته باشد؟ این که ادنی القوم نیست این که اوساط القوم است اوساط القوم کسانی هستند که زاد و راحله دارند ادنی القوم قوه به چه شخصی گفته می‌شود؟ حالا این را داشته باشید تا اینکه بعد بیاییم ببینیم که منظور از ادنی القوم قوه چیست؟

آن وقت بعد، استطاعت آیه را با این احادیث شما می‌توانید تحصیل کنید در آیه داریم صرف نظر از خود آیه واذن فی الناس بالحج یأتوک رجالا صرف نظر از آن، خود روایات هم خوب اینها موجه این روایات مبین ائمه علیهم السلام هستند اینها هم به این شامل می‌شود.

روایت دیگر (البته یک روایت بالاتر مال احمد بن محمد بن خالد برقی است که آن نسبت به ادنی ندارد ولی این روایتی که داریم) روایت صدوق است صدوق در علل و همین طور عیون الاخبار است با اسناد صحیح از امام رضا علیه السلام که می‌فرمایند انّما أمروا بحجه واحده لا اکثر من ذلک حجه الاسلام منظور است لانّ ‌اللَه وضع الفرائض علی ادنی القوة اینجا ادنی القوه است در آن روایت دیگر ادنی القوم قوه است حالا در اینجا به اصطلاح کلمه حذف شده باز همان معنا را می دهد کمترین قوه کما قال: فما استیسر من الهدی بله بعد حضرت می‌فرماید که فکان من تلک الفرائض الحج المفروض واحداً ثم رغّب بعد اهل القوة بقدر طاقتهم که این در این جا کسانی که قوت دارند منظور از قوت چیست؟ زاد و راحله است دیگر، کسانی که زاد و راحله داشته باشند نه اضافه هم باید داشته باشند ببینید در این جا چه می‌فرماید در این روایت حضرت تصریح می‌کند که زاد و راحله نیست خوب کسی که زاد و راحله دارد اهل قوه است حضرت می‌فرماید اهل قوه را ترغیب فرموده است بقدر طاعتهم کسانی که هم زاد و راحله دارند و هم زاد دارند پول دارند می‌توانند بروند و هم راحله دارند و مگر روایاتی که ما قبلا خواندیم نسبت به تفسیر استطاعت از ائمه از امام باقر از امام صادق تفسیر زاد و راحله را استطاعت را به زاد و راحله نکردند؟ کسی که استطاعت دارد باید زاد و راحله داشته باشد و مؤنۀ قوت عیال در هنگام سفر و باقی در هنگام رجوع خوب این آیا ادنی القوة به این می‌گویند خوب این جزو اوساط است کسی که هم زاد دارد می‌تواند با او خودش را به اصطلاح تقویت قوت بکند در آن سفر هم راحله دارد و هم اینکه وضع عیالاتش در موقع اینها به اصطلاح مؤونه و اینها فراهم است و هم در موقع برگشت این چیز دارد این جزو کسانی است که این [استطاعت] دارد. حالا همین شخص همین شخص اگر سال بعد یا مثلا دو سه سال بعد وضعیتش همین باشد خوب آیا این مصداق رغب بادنی القوه نیست همین است دیگر خوب این هم دوباره همین شخص دارای این است.