جلسه ۸۲

تلمیذ: ما آیه هم داریم من آنجا نگاه کردم دیدم که استطاعت معنی توان را می دهد.

استاد: بله 

تلمیذ: آنجا همین معنای توان است 

استاد: توان است بله در همه جا همین است .. بشیء همین است، اصلا در همه جا همین است يٰا مَعْشَرَ اَلْجِنِّ وَ اَلْإِنْسِ إِنِ اِسْتَطَعْتُمْ أَنْ تَنْفُذُوا مِنْ أَقْطٰارِ اَلسَّمٰاوٰاتِ وَ اَلْأَرْضِ فَانْفُذُوا لاٰ تَنْفُذُونَ إِلاّٰ بِسُلْطٰانٍ ﴿الرحمن‌، 33﴾ اینها را مگر نخوانده‌اید استطعتم به یعنی بتوانید دیگر، یا بال بزنید یا سوار طیاره بشوید یا سوار موشک بشوید سوار هر چه می‌خواهید بشوید ان استطعتم اگر بتوانید خوب مورد استطاعت را بیان نکرده که چگونه، آن دیگر بسته به شخص است حالا یکی می‌تواند که خودش همین جوری برود می‌تواند یا فرض کنید که به وسیله چیزی برود هر جوری می‌خوهد برود، اصلا به طور کلی هر جا که استطاعت استفاده شده چه لغت عرب چه در قرآن چه در روایات به هر کیفیتی است به معنای توان است منتها در توان، امام از امام آمده صحبت کرده با امام صحبت می‌کند راجع به توان که منظور از این توان آیا در حدّ‌ مردن یا انتحار است در حدّ هلاکت است؟ حضرت فرمودند: نه، زاد و راحله است این را حضرت دارد بیان می‌کند. لذا همین امام که در این جا می‌فرماید زاد و راحله، در جایی دیگر می‌گوید اگر هم مشیاً می‌تواند واجب است دیگر از این روشن تر؟ چه جور دیگر امام می‌خواهد بیان بکند؟ پس معلوم می‌شود در اینجا توان مطرح است، آن توان اگر با ماشین است خوب با ماشین، اگر با طیاره است با طیاره اگر با مرکب است با مرکب اگر پیاده است پیاده. و به همین مشی هم عرف بر این بوده است، وقتی که یک کاروان قبلا حرکت می‌کرده به سمت مکه خیلی از اینها کجاوه داشتند، آنهایی که خوب وضع مالی شان مناسب بوده کجاوه داشتند خودشان می‌رفتند زنشان را می‌بردند چیزی داشتند باران نیاید برف نیاید آفتاب نخورد بعضی کجاوه نداشتند اسب و شتر و اینها داشتند با این می‌رفتند این همه در تاریخ بوده همه ذکر کرده اند. بعضیها هیچ کدام اینها را نداشتند پیاده می‌رفتند بعضیها را داریم به عنوان خادم می‌رفتند و خدمت می‌کردند کاروان یک عده خادم و نوکر داشت و به اینها پول می‌دادند هم حجشان را انجام می‌دادند و هم خدمت می‌کردند.