جلسه ۸۱

استاد: ببنید عرض بنده این است که حج حکم شرعی یسقط عند الاستطاعه و لایجب علیه الاعاده این شخصی که الان بخاطر مصلحت آمده با رسول خدا مشیاً بدون راحله که فرمایش امام صادق علیه السلام که الاستطاعه هو زاد و راحله بدون رسیدن به استطاعتی که امام صادق علیه السلام می‌فرماید البته قبلا صحبت کردیم که اصلا استطاعت زاد و راحله نیست و حتی مشیا هم نیست و حتی امروز هم نمی‌دانم برسیم یا نه به آن روایاتی که دلالت می‌کند بر اینکه حتی ادنی از این هم باشد حج واجب است آنها هم در این زمینه ما داریم ما حالا به این کار نداریم ما فعلا به روایت امام صادق علیه‌السلام کار داریم. امام صادق علیه‌السلام می‌فرماید هو زاد و راحله و این در زمان رسول اللَه صلی اللَه علیه و آله حاج به طور مشیاً خوب این مشاتی که به طور مشیا آمدند و رسیدند و به حدی بود که حتی قوت هم نداشتند از شدت گرسنگی بعضیهایشان به تعب افتادند و در عین حال رسول اللَه صلی اللَه علیه و آله اینها را آورد و اینها حجةالاسلام را انجام دادند آیا این حجةالاسلام مجزی است یا نه.

تلمیذ: مصالح عمومی.

استاد: مصالح را، ببینید در وهلۀ اول ما نسبت به اصل حکم ما نسبت به اصل حکم نگاه می‌کنیم که این حجی که الان انجام داد از دو حال خارج نیست یا حجةالاسلام هست یا نه اگر حجةالاسلام هست پس بنابراین این حجةالاسلام بدون شرایط انجام داده چطور مسقط است اگر حجةالاسلام نیست چرا رسول خدا نگفت دوباره باید حج را انجام بدهی؟ مگر در مورد افراد دیگر مثلا در مورد غلام ما نداریم که اذا اعتق یجب علیه الاعاده 

تلمیذ: استحباب که.... 

استاد: مستحب نه، واجب ما بحثمان بحث وجوب است در مورد صبی در مورد مراهق مگر ما نداریم که اذا بلغ یجب علیه الاعاده در مورد ناصبی به اصطلاح وقتی که حج انجام می‌دهد مگر نداریم یجب علیه الاعاده وقتی که مستبصر بشود در مورد کسی که او را ببرند نه اینکه بذل مال کنند فرق می‌کند یک وقتی یک شخصی بذل مال می کند هبه می‌کند شخص تملک می‌کند یک وقتی نه می‌گوید بیا با خودمان برویم ما داریم با ماشین می‌رویم تو هم بیا سوار شو برویم برای کسی که او را می‌برند، مگر نداریم واجب است که برود و اگر مستطیع شد واجب است دوباره اعاده کند غیر از کسی است که بذل مال است در صورت بذل مال لایجب علیه الاعاده ولی در این صورت واجب است خوب اینها واجب است یعنی چه؟ یعنی آن حکم اول آن حجةالاسلام لولائیه است اگر مستطیع نشدی آن حج حجةالاسلام و الا این حجةالاسلام به حساب نمی‌آید حالا این فردی که مشیا با رسول اللَه رفته و حج را انجام داده آیا این فرد اگر بعداً زاد و راحله پیدا کند یجب علیه الاعاده او لا؟ جواب من را بدهید نمی‌توانید شما بگویید یجب علیه الاعاده! آن حکمی‌ که پیغمبر صلی اللَه علیه و آله در آنجا کرد و ارتباطی که پیغمبر صلی اللَه علیه و آله داشت و آن برخوردی که پیغمبر داشت برخورد حجةالاسلام بود این افراد بیایند و حجةالاسلام، هیچ ما نداریم که رسول اللَه صلی اللَه علیه و آله به آنها گفته باشد که اگر زاد و راحله پیدا کردید و وضعتان خوب شد دوباره باید انجام بدهید، این یک مطلب دیگر است ان اللَه فرض الحج علی اهل جده فی کل سنه آن یک بحثی است که حالا ما می‌آییم ‌آن را می‌خوانیم یعنی بحث بحث دقیق است ولی اینکه بیاید رسول اللَه صلی اللَه علیه و آله بگوید، این را من قبول ندارم، به عنوان حجةالاسلام به عنوان مصالح بیایید حالا اگر هم شده پر کنید و همه چشم اینها را بگیرد و همه ببینند که حج به اصطلاح چیز شده و این حرفها، فعلا بیایید ولی بعدا وقتی که دیگر همه آمدند آن موقع دیگر تکلیف مجدد برای شما عارض می‌شود، در صورت استطاعت تکلیف مجدد پیدا می‌کنید. چطور اینکه خیلی از افراد می‌گویند طرف رفته به عنوان اینکه آشپز کاروان می‌گویند که آقا رفتی ولیکن دوباره باید بروی انجام بدهی اگر که مستطیع بشوی مگر نمی‌گویند؟ الان خوب می‌گویند دیگر! یا اینکه طرف فرض کنید که رفته به عنوان مُبلّغ می‌گویند اشکال ندارد ولی بعدا که مستطیع می‌شوی دوباره باید انجام بدهی، رفته و همین طور به عنوان پزشک رفته فرض کنید که می‌گویند دوباره باید برود ما که تمام اینها را گفتیم اینها حجةالاسلام هستند، همۀ اینها حجةالاسلام هستند.