جلسه ۸۱

تلمیذ: مصالح صدر اسلام فرق دارد با مصالح وقتی که اسلام مستقر شد. 

استاد: ببینید آن مسئله مربوط می‌شود به آن کیفیت حج و شعائر بودنش و آن که باصطلاح کعبه و اینها خالی نباشد و زائر داشته باشد 

تلمیذ: می‌خواهم ببینم شما منظورتان غیر از آن است؟ 

استاد: نه نه نه حتی آنهایی که این مسئله را گفتند اصلا این به اصطلاح نظرشان نبوده فقط این بوده که آنها چون فقیر بودند، لذا در آن موقع رسول اللَه اجازه داد. فقر، فقر است، فرق نمی‌کند چه در زمان پیغمبر است کسی که راه بیاید پایش درد می‌گیرد حالا کسی که در زمان پیغمبر است پایش درد نمی‌گیرد در زمان امام صادق یک دفعه درد زانو و آرتوروز و اینها پیدا می‌شود؟ هر دو مورد.

تلمیذ: این را نمی‌گوییم، می‌گوییم ‌آن برای استقرار اسلام... 

استاد: برای استقرار اسلام، یک مسئلۀ دیگر است که حاکم واجب است در صورت خلوت بودن افرادی را بفرستد و اجبار کند از بیت المال هم بدهد آن یک مطب دیگر است که در آنجا هم صحبت شده، دیروز هم همین مطلب عرض شد که چطور در بعضی موارد.... البته باز هم می‌آید چون شبهۀ اینکه آیا این افراد حجشان حج صروره است یا حج استحبابی است ولی الزامی‌است به واسطۀ مصالح که در اینجا با توجه به جمع بین روایات که روایات می‌فرماید سه روایتی که از امام رضا علیه السلام است که انما فرض اللَه الحج مرة واحده در جمع بین اینها خوب ما می‌توانیم بگوییم که منظور از روایاتی که دارد که بر حاکم اسلام واجب است در صورت خلوت بودنِ بیت و عدم ازدحام از حاج، افرادی را الزام کند برای حج و حتی اگر فقیر باشند از بیت المال بدهد. 

تلمیذ: منظورم این نبود، منظورم این بود که چون در آن موقع اسلام تازه بود برای اینکه مکه شلوغ بشود و عده مسلمین زیاد بشود و در قبال کفار و مسلمین، اظهار قدرت کنند یعنی اعمال قدرت کند و باعث گسترش و استقرار اسلام بشود .