جلسه ۷۹

پس بنابراین در موقع مرض اگر ما شک کردیم، آیا اصلا ما احتیاج به روایت نداریم که می‌گوید در حال مثلا مرض، صلاة را باید جالسا بخوانی، نه ما اصلا هیچ روایت هم نداشتیم، یک روایت از امام صادق علیه السلام هم اگر نبود که باید صلاة را در حال جلوس خواند، نفس این آیه که ان الصلوه کانت علی المومنین کتابا موقوتا، یک مسئلۀ تمام شده است. کتابا موقوتا یعنی مسئلۀ تمام شده است و دارای وقت خاص خودش است و در این مسئله، نفس این آیه به ما می‌رساند که باید نماز را بخواند بای نحو کان خوب بایّ نحو کان باید حتی مریض هم اگر می‌تواند حالت استقامت بخواند باید بخواند چون آیه همین را می‌گوید. منتهی در اینجا ما یک سری روایاتی داریم که لاحرج علی المؤمنین لا ضرر و لا ضرار فی الاسلام یا فرض کنید که بُعثت علی شریعه سهله سمحه راجع به اینها ما این روایات را داریم. همین طور آیاتی که دلالت بر سهولت و می‌کند، اینها وقتی ضمیمۀ آن آیه که دلالت بر وجوب صلاة می‌کند شود، ما استفاده می‌کنیم که نماز را باید جالسا بخواند، باید صلاة را مستلقیا بخواند و امثال ذلک. حتی اگر ما روایت نداشتیم بر اینکه باید جالسا بخواند این آیه به ضمیمۀ دیگر یا به ضمیمۀ روایاتی که دلالت بر عدم حرج و اینها می‌کند، این ما را به این مسئله می‌رساند ما نیاز اصلا به روایت نداریم چرا ؟ چون از یک طرف صلاة را مطلق بیان می‌کند از رویات دیگر یا آیات دیگر آن مسئله سهولت و عدم حرج را در این جا بیان می‌کند. در جمع بین این دو ما می‌گوییم این نماز را باید خواند ولی جالسا، یا مستقلیا . یا در مورد فرض کنید که یا ایهاالذین آمنوا کتب علیکم الصیام کما کتب علی الذین من قبلکم وقتی که این آیه می‌آید یا ایها الذین آمنوا آمنوا به عنوان کل می‌آید همه را در برمی‌گیرد نه اینکه از اول انسان فکر کند که منظور از این صیام چه کسانی هستند، منظور از صیام دیگر فکر کردن ندارد یا ایها الذین آمنوا اصلا جا برای فکر کردن به این که این آیه به چه صنف خاصی خطاب دارد برای انسان نمی‌ماند. یا ایها الذین آمنوا آقا زن هم باید روزه بگیرد در ایام خاص و در ایام حیض؟ نه آن هم باید بگیرد چون آن هم آیا ایمان دارد یا ندارد؟ چطور هزار تا کار می کند خوب روزه هم بگیرد رویش! نمی‌میرد، چلاق که نمی‌شود، آن هم روزه بگیرد حالا خدا گفته نگیر یک مطلب دیگر است که بعد از آن مسئله‌اش می‌آید. نفس یا ایها الذین آمنوا کتب علیکم الصیام هم شامل زن می‌شود در همۀ حالاتش هم شامل مرد می‌شود در همۀ حالاتش، چه در حالت مرض و چه در حالت صحت. خوب در حالت مرض انسان روزه بگیرد طوری نیست حالا یک روز اشکال ندارد ولی ما در اینجا می‌بینیم خود آیه می‌آید و تخصیص می‌زند می‌گوید از این یا ایها الذین آمنوا تخصیص می‌خورد دو طائفه، منکم مریضا او علی سفر فعدّة من ایام اخر، یعنی وجوب صوم به جای خودش هست نه اینکه وجوب صوم مرتفع می‌شود وجوب صوم به حال خودش هست ولکن این وجوب منتقل می‌شود به یک وقت دیگر. در این موقع خاص این مرض یا سفر در اینجا مانع است در اینجا خود آیه، این را دارد. پس بنابراین آیه کل است.