جلسه ۷۹

این نکتۀ بلاغی و ادبی که در اینجا هست که به جای مؤمنین به جای مسلمین به جای متقین یا ایها الذین اتقوا یا ایها الذین آمنوا یا ایها الذین مثلا اسلموا و امثال ذلک، ناس در اینجا آمده، ناسِ بدون قید ایمان بدون قید تقوا بدون قید اسلام لله علی الناس یعنی این یک جنبۀ عمومی ‌مفروغٌ عنه را در اینجا دارد.

لذا یکی از مسائلی که مجتهد باید در نظر بگیرد و آن برای رسیدن به ملاک احکام، خیلی به درد می‌خورد و خیلی نکتۀ دقیقی است این است که: بداند آن خطاب شارع در مقام القاء بیان، آیا خطابش عام است یا خطاب از اول خاص است؟ یعنی آن که متبادر می‌شود به ذهن اولاً بلا اول و از اول خطاب رفته روی عدۀ خاص و آن وقت بعد می‌رویم سراغ روایات و امثال ذلک، خوب این مورد خاص را بفهمیم یا اینکه خطاب از اول رفته روی جنبۀ عام وقتی که نگاه می‌کنیم به آیات قرآن راجع به مثلا صلاة می‌بینیم ان الصلوه کانت علی المؤمنین کتابا موقوتا جنبۀ عموم دارد صلاة نسبت به همۀ مومنین، لذا اگر فرض کیند که در جایی که شک بکنید که آیا در فلان موقع فلان زن می‌تواند نماز بخواند یا نه ما تمسک به همین عمومات باید بکنیم که صلاة بر مکلف من حیث انّه مومن آمده لا من حیث انه مشتغلٌ بشغل کذایی، لا من حیث انه متصرفٌ بفعل کذایی، لا من حیث انه مُعنونٌ بعنوان کذایی، رفته از اول روی ایمان، هر شخصی که ایمان دارد. آن شخص، سواءٌ کان رجلاً او کان امراةً، سواءٌ کان شاباً او شیخا او مراهقا او بالغا ، در تمام این موارد سنین، او صحیحا او ثقیما او سالما او مریضا این حکم رفته روی ایمان، یا ایها الذین آمنوا یا ان الصلوه کانت علی المومنین کتابا این صلاة روی مؤمن رفته نه مؤمن سالم نه مؤمن در حضر نه مؤمن در فرض کنید که در ثلاثین سنوات، بلکه المخاطب الذی هو منتحلٌ بالاسلام، منتحلٌ بهذه النحله، منتصب به هذه النسبه، متدلیا به هذه المبدأ‌ و الملجأ، هر کسی که در این راستا هست این بایستی که این نماز را بخواند.