جلسه ۷۸

تلمیذ: کسی که مستطیع شده و حج انجام نداده. 

استاد: خیلی خب بنده این را می‌گویم می‌گویم اگر حالا تحت استطاعت هم نیست اگر نظر شارع یعنی به نظر شما این که من این دفعه این قدر اصرار می‌کردم که وقتی نگاه می‌کنیم ما بر یک حکم از احکام شرع قبل از اینکه بخواهیم به آن خصوصیاتش برسیم نگاه کنیم ببینید فطرتتان و آن عقل سازج و سلیمتان نسبت به این قضیه در وهلۀ اول چه حکم می‌کند، این به خاطر همین است. این انسان را به این نکته می‌رساند این مسئله خیلی مهم است که این مسئله متأسفانه در استنباط مغفول عنه واقع شده مغفول عنها (الف دارد چون مسئله تأنیث دارد یک وقت تأنیثش فراموش نشود) وقتی شما نگاه می‌کنید به مسئلۀ حج، آیۀ قرآن را در جلویتان می‌گذارید دو آیه یکی ولله علی الناس حج البیت من استطاع الیه سبیلا کسی که استطاعت دارد لله علی الناس کدام یک از احکام تکلیفیه با عبارت لله علی الناس آمده؟ در مورد صلاة ان الصلاة کانت کتابا موقوتا بسیار خب کتب علیکم الصیام کما کتب علی الذین من قبلکم روی چشممان قبول داریم کتب یعنی نوشته شده فرض و واجب است و مکتوب است یعنی مفروض است این را قبول داریم ولی لله علی الناس نگفته لله علی الناس این یصلوا فی کل لیلة و نهار خمس مره چرا نگفته؟ این همه که صلاة به او تأکید شده در لسان شارع در مورد صوم چرا یک همچنین حرفی نزده در مورد خمس و زکات چرا یک همچنین مسئله‌ای گفته شده چرا در مورد حج ولله علی الناس خوب فطرت سلیم چه می‌فهمد؟ این مربوط به این می‌آییم سراغ آیۀ دیگر می‌بینم کار خرابتر شد و أذّن فی الناس بالحج یأتوک رجالا با پای پیاده باید بلند شوند بیایند با پای پیاده مربوط به کجاست قراء قریب مکه است؟ هان یا مربوط به مدینه است؟ که بالاخره چند روزی لله علی الناس و أذّن فی الناس کل من یکون مسلما فی اقصی بقا و نقاط العالم هان در مدینه باشد و أذّن فی الناس در ایران باشد و أذن فی الناس در افریقا باشد و أذن فی الناس در آمریکا و استرالیا و اروپا باشد و أذن فی الناس تمام اینها را و أذن فی الناس یأتوک رجالا و علی کل ضامر یعنی به ایّ نحو ممکنٍ علی کل ضامر یعنی این دیگر بایّ نحو ممکنٍ باید برساند خودش را چون از این راه اشتراط می‌فهمید؟ کجایش اشتراط است؟ این کجایش اشتراط است خود آیه منتهی منته علی العباد شارع در این جا آمده یک مقداری در لسان روایات می‌بینیم قائل به تسامح شده، می‌فرماید که زاد باشد راحله باشد، اینها مسائلی است که آدم می‌فهمد قضیه را که چطور باید فتوی بدهد و مطلب را برای مردم چطور باید بیان کند درد ما این است.