جلسه ۷۶

بنابر همین فتوای مشهور واجب در این جا منوط به استطاعت و استطاعت هم در اختیار است، پس بنابراین در این جا این مکلف یعد عنداللَه معذوراً . یک چنین مسئله‌ای را ما نداریم در شرع که ائمه علیه‌السلام گفته باشند که تو در یکی از دو طرف مختاری این طرف را اختیار کنی یا آن طرف را؟

آن چه را که ائمه علیه السلام فرموده‌اند این است که شرط برای حج استطاعت است این حکم است بسیار خوب شرط استطاعت است ولی این شرط شرطی است مثل شرط وجودی نصب سلّم می‌ماند مثل این که شما سوال کنید برای این که شما که امر از صعود علی السطح دارید این به چه وسیله‌ای؟ خوب حضرت می‌فرماید که باید نردبان بگذارید باید نصب سلّم بشود برای صعود علی السطح شما حمامه نیستید که بلند شوید بروید روی سقف بنشینید آدم هستی و آدم هم که پر نمی‌زند مثل آدم می‌رود بالا بایستی نصب سلم بشود حالا حضرت در این جا می‌گوید اگر خواستی می‌توانی تحصیل سلم کنی نخواستی نمی‌توانی، چون صعود علی السطح متوقف بر نصب سلم است مولا یک چنین حرفی را نمی‌زند ولی فرض کنید در عین حال می‌گوید طریق نصب سلم را من می‌خواهم، قلم دوش نکنید و روی همدیگر بلند شوید! آن بدبخت کمرش می‌شکند دیسک می‌گیرد بروید سلم پیدا بکنید بعدا بروید بالا، اما دیگر نگفته که تحصیل سلم هم اختیاری است چون می‌توانی وجودش را اختیار بکنی یا عدمش را ، این را دیگر شارع نگفته.

خب در کدام روایت و در کدام سیره ما سراغ داریم که شارع موضوع مهم برای استطاعت ما این است نه آن کیفیت استطاعت آن مسئله خیلی مهم نیست حالا ما استطاعت زاد و راحله بدانیم یا حتی بدون راحله که حتی در روایات هم داریم بدون راحله بدانیم آن حالا خیلی مهم نیست الان در شرایط امروز همان زاد و راحله است دیگر حالا ما همین را قبول می‌کنیم خوب است گرچه می‌گوییم کسی که استطاعت دارد بدون راحله هم برود واجب است برود و این را هم گفتیم ولی حالا بر همان طبق فتوای معروف که همان زاد و راحله شرط برای وجوب حج است شرط به اصطلاح وجودی است.