جلسه ۷۶

ولی اگر مضطر شد در جایی یا خودش یک چیزیش می‌شود فرض کنید که هوس بیمارستان و غیره کرده گاهی اوقات آدم یک چیزیش می‌شود خودش هوس بیمارستان یا غیر بیمارستان [می کند] و آن موقع دیگر خیلی خوب وزنه صد کیلویی بلند کردی و به آپاندیس فشار آمد و آپاندیسیت گرفتی حالا باید تشریف ببری و چاقو بخوری حالا بایستی که بروی.... انسان می‌تواند انجام ندهد این ها اموری است که در اختیار مکلف است این مسائلی که مرتباً دارم خدمتتان این طرف و آن طرف می‌گویم، کیفیت اخذ قید و شرط در تکلیف و در آن به اصطلاح متعلق تکلیف، کیفیت آن اخذ قید را انسان باید از لسان شارع درک بکند که به چه کیفیتی است؟ آیا شارع برای آن شرط و قید و ظرف (که تکلیف را متعلق به او کرده است) لحاظ خاصی دارد یا این که برای او لحاظ ندارد و صرفا در موارد مختلف آن تفاوت می‌کند؟

برای سفر شارع صلاة تمام را متوقف بر عشره ایام کرده است یا متوقف بر توطن در سفر کرده است و توطن و قصد عشره ایام در اختیار انسان است در اختیار انسان می‌تواند قصد سفر کند و نماز را قصر بخواند شارع این اختیار را به انسان داده ولی گفته اگر قصد عشره ایام کردی و این طرف شرط را در نظر گرفتی باید نمازت را دیگر تمام بخوانی این در اختیار انسان است اگر قصد عشره ایام نکردی و این طرف مسئله را که سفر باشد و اقل من عشره ایام این را در نظر گرفتی باید نماز را قصرا بخوانی، اختیار شرط و اختیار قید در دست خود مکلف است.

در بعضی از موارد می‌گوید نه آن طرف برای من ترجیح دارد آن طرف ترجیح دارد هم می‌تواند قصرا بخوانید هم می‌توانید تماما بخوانید ولکن تماما رجحان دارد.

مثل موارد مساجد اربعه که یکی مسجد کوفه است (شنیدم بعضیها فتوا داده‌اند تمام کوفه، نه، فقط مسجد کوفه است¹) یکی هم در تمام شهر مکه نه فقط در خود مسجد الحرام حتی این امکنه‌ای هم که به شهر مکه اضافه شده آنها هم شامل این حکم خواهند شد و دیگری تمام شهر مدینه و چهارم هم که همان حائر حسینی است که در آن جا تقریبا حدود 16 ذراع در آن اطراف در آن مقداری که ضریح دیده می‌شود نه فقط زیر قبه آن اطراف هم که ضریح دیده می‌شود که در همین محدوده خواهد بود در این جا نماز تماما رجحان دارد ولی قصر هم می‌شود خواند. این به اصطلاح حکمی‌که شارع می‌کند و اختیارش را در دست انسان می‌گذارد.