مرتب سازی:
جلسه ۷۵
1أعوذ باللَه من الشیطان الرجیم
بسم اللَه الرحمن الرحیم
همانطوري كه ديروز عرض شد شرطيت استطاعت يك شرطيت عقلي و شرط وجودي است نه شرط وجوبي. پس از پرداختن به اين مساله حالا به اين نكته ميرسيم كه استطاعت در چه چيزي محقق ميشود؟ خب خود استطاعت يك امر عقلي و يك شرط عقلي است و شرط عقلي اين ديگر تحديد برنميدارد كه با اين كيفيت و با اين حدّ در انسان اين موضوع محقق ميشود يا نميشود اگر حدي براي او باشد همان حدي است كه در همه موارد هست و هو الاقتدار علي اتيان الفعل اين ميشود تعريف براي استطاعت و اين شرط عقلي ديگر بيش از اين چيزي را در اينجا بيان نميكنند.
منتهی فقها نسبت به اين كيفيت استطاعت مطالب مختلفي دارند همانطوري كه نسبت به مساله خمس اينها بعضي از موارد را جزء مستثنيات خمس ميشمارند و مثلا فرض كنيد مؤونه سنه را از مستثنيات خمس به حساب ميآورند يا اساسالبيت را جزء مستثنيات خمس به حساب ميآورند اين مركب و خادم را جزء مستثنيات خمس به حساب ميآورند در مورد مساله استطاعت هم فقها مستثنیاتی قائل شدند منزل مسكوني جزء مستثنيات شمرده شده است مرحوم محقق حلي منزل و اساسالبيت و خادم را جزء مستثنيات ميشمارند و همين طور بعضي از مخارجي كه در طول سفر براي انسان حاصل ميشود اينها هم از قبيل اين مساله است.
در مقابل اين افراد مرحوم صاحب حدائق و همين طور ظاهرا اگر اشتباه نکنم صاحب مدارک ايشان خود منزل را منزل در شأن شخص ميشمارند نه حالا فرض كنيد اگر حتي شخصي يك منزلي دارد كه خارج از شوون است به حسب عرفي اين در اينجا جزء مستثنيات استطاعت نيست و استطاعت به او تعلق ميگيرد يعني بايد منزل را تبديل به منزل كوچكتر كند و با پول او حج انجام بدهد و همينطور نسبت به اساسالبيت حتي آنها معتقدند بر اينكه هر اساسالبيتي جزء مستثنيات به حساب نميآيد يك اساسالبيت ضروري كه فقط يك فرش و وسائل طبخ باشد و خيلي مختصر نه حالا فرض كنيد مثل امروزه كه هر چيزي جزء اساسالبيت شده، كامپيوتر هم جزء اساسالبيت شده و ظرفشوئي جزء اساسالبيت شده و خانهاي كه ظرفشوئي ندارد زن نميتواند با دستش بشويد .