مرتب سازی:
جلسه ۷۴
2يا اينكه فرض كنيد در مورد صوم حائض گرچه در آنجا فعليت ندارد ولي بالاخره تنجز را دارد لذا صلاة را شارع در آنجا استنثا كرده ولكن صوم را استنثا نكرده است اين به ملاحظه مصالحي كه در اينجا خود شارع اعرف به مصالح هست و در تحقق و استقرار تكليف لحاظ شارع معتبر است كه در بعضي موارد آن لحاظ تنجز شده و در بعضي موارد آن لحاظ نشده در شروط عقلي اين شروط شروطي نيست كه مولا آن را در دايره تكليف ذكر كند خب مشخص است مولا وقتي كه امر ميكند به انجام يك مسالهاي آن شروط عقلي را به حساب نميآورد:
مثلا اكرم زيدا ليلهالخميس ان كنت حيا، یا ان كنت صحيحا يا ان قدرت علي ذلك معنا ندارد اين شروطي كه در اينجا هست اين شروط مقارن و بدون لحاظ است يعني مفروغعنه است تقريبا بخواهيم راجع به اين قضيه مثال بزنيم مثل شرط صحت را در مورد متبايعين ميتوانيم بگوييم كه گرچه مشتري جنس را به شرط صحت نخرد و ضمان عيب را در ذمه بایع مستقر نكند ولي شرط صحت يك شرط ضمنی است اين را میگویند از شروط ضمنيه، شروط ضمنيه شروطي است كه يا عقل نسبت به آن شروط حكم بتّي در لحاظ آن شروط دارد كه ديگر مولا لازم و ضروري نيست كه نسبت به آن شروط تذكر بدهد يا شروط عرفيه است يعني سيره عقلائيه بر اين است خب متبايعین وقتي [مبايعه] ميكنند هم در معوض آن صحت وجود دارد هم در عوض يعني هم در مال مبتاع اين صحت به عنوان يك شرط عرفي و عقلايي وجود دارد و هم در آن درهم و ديناري كه او ميپردازد صحت و سلامت در آنجا لحاظ شده و در ساير موارد هم مطلب به همين كيفيت است اين را ميگويند شروط ضمنيه.
لذا بعضيها در مورد خيارعيب قائل به اسقاط خيار در مورد عيب نيستند مگر اينكه قيد بشود در اينكه حتي با وجود عيب حق اسقاط خيار نداري آن يك مطلب ديگر است ولي مساله عيب را جدا كردند بعضي ديگر در مورد غبن اين مطلب را گفتند كه اسقاط كافه خيارات شامل خيار غبن نميشود بخاطر اين است كه در قضيه غبن بناء عقلاء و سيره عقلائيه بر عدم غبن در متبايعين هست لذا اسقاط كافه خيارات شامل اين نميشود خیار خلف و تخلف از شرط و امثال ذلك و خيار مجلس و اينها همه دافع در اسقاط خیار هست ولكن اين مساله در مورد غبن اينطور نيست ولي حد مسلم اين است كه مساله خيار عيب از اين مسائل خارج است و در آنجايي كه خود متبايعين بخواهند حتي اسقاط خيار عيب را بكنند بايد تذكر بدهند كه حتي خيار عيب هم در اينجا اسقاط ميشود ديگر در اين صورت مساله صورت ديگري پيدا خواهد كرد.