جلسه ۷۲

و در این جا روایاتی داریم مثلا در روایاتی که مؤید این مطلب و مساله است، عجیب روایتی دارد در احتجاج، احتجاج بر خوارج، در این جا خود امیرالمؤمنین علیه السلام می‌فرمایند: ولیس علی الاوصیاء الدعاء‌ الی انفسهم انّما یبعث اللَه الانبیاء فیدعون الی انفسهم و الوصیّ فمدلول علیه مستغن عن الدعا الی نفسه و قد قال اللَه عزّوجل و لله علی الناس حج البیت من استطاع الیه سبیلا و لو ترک الناس الحج لم یکن البیت لیکفر بترکهم ایاه و لکن کانوا یکفرون بترکهم ایاه لأن اللَه قد نصبه لکم علما و کذلک نصبنی علما حیث قال رسول اللَه صلی اللَه علیه و آله یا علی أنت منی بمنزلة الکعبة تؤتی و لا تأتی¹ خیلی روایت عجیبی است عرض کنم این روایتی که دارد راجع به مساله ازید از مرة واحده ، آن قدر روایات زیاد است که آن روایتی که موردنظر بود ، چندتا روایت هم در این جا هست که این ها را شما خودتان بروید پیدا کنید مربوط به حج متعدد که جنبه فرض دارد چند روایت است که فقها بر طبق این فتوا دادند بر این که حج به طور مکرر واجب است و در آن جا جنبه فرض داشت: إنّ اللَه عَزَّ وَ جَلّ فَرَضَ الحَجَّ عَلَی اَهلِ الجِدَه فِی کلِّ عامٍ² یعنی افرادی که تمکن دارند.

در این جا روایت دلالت بر فرض می‌کند بر این اساس بعضی‌ها مثل مرحوم صاحب حدائق و امثال ذلک ایشان حکم به وجوب حج داده اند برای کسانی که اکثر من مرة واحده تمکن بدنی و مالی دارند از طرفی این روایاتی که داریم از امام رضا علیه السلام و همین طور از امام صادق علیه السلام روایت احمدبن خالد برقی که این ها صراحت در این داشت که مرة واحده و حتی در بعضی از این روایت‌ها تصریح بود بر این که و هم یطیقون اکثر من ذلک یعنی عبارت عین تصریح است.