جلسه ۷۱

لذا می‌بینیم افراد هم می‌آیند و سوال می‌کنند و حتی بعضی از افراد آن برداشتی را که از مورد استطاعت دارند می‌بینیم برداشتشان حتی شدیدتر از برداشت خود امام علیه السلام است فرض کنید در این روایتی که عرض شد روایتی که از امام باقر علیه‌السلام که در این جا دارد و این مساله را نقل می‌کند: عن ابی الربیع الشامی قال: سئل ابوعبداللَه علیه‌السلام عن قول اللَه عزوجل ولله علی الناس حج البیت من استطاع الیه سبیلا فقال ما یقول الناس؟¹ حضرت فرمودند مردم چه می‌گویند؟ مردم از استطاعت چیزی می‌فهمند بالاخره استطاعت چیزی نیست که این را مردم نفهمند همچین معمای لاینحلی نیست که مردم نفهمند حالا اگر فرض کنید روایاتی که مورد زاد و راحله است نبود شما بینکم و بین‌اللَه اگر می‌گفت لله علی الناس من استطاع چه می‌فهمیدی ؟ یعنی قدرت بر حرکت بیش از این که چیزی نمی‌فهمیدی خب قدرت بر حرکت بای‌نحو کان هم ممکن است ولو این که انسان قوت عیال هم نداشته باشد می‌گوید آن چه که هست قدرت بر حرکت است انسان قادر بر حرکت باشد زاد و راحله برای ادامه حیات را داشته باشد زن و بچه‌ هم فی‌امان‌اللَه، خدا کفیل است و خودش می‌داند مگر در مورد جهاد داریم جهاد واجب است بر آن افرادی که قوت عیال را داشته باشند؟ در وقتی که می‌روند جهاد و برمی‌گردند ما در مورد جهاد نداریم که بر کسی جهاد واجب است که او قوت عیال را داشته باشد و برود و برگردد و بعد هم ادامه زندگی و مسیر را داشته باشد، جهاد واجب است ولو این که عیال تو در عسر باشند مساله جهاد مساله دفاع است دفاع به قوت عیال چه کار دارد ارتباطی به آن ندارد.

در مورد حج ممکن است شخص یک چنین چیزی فکر کند لذا حضرت سوال می‌فرماید که مردم راجع به مساله استطاعت چه می‌گویند می‌بینیم همین برداشتی را کردند که ما الان این برداشت را کردیم قال: فقلت له: الزاد و الراحله، همین زاد و راحله بیش از این نه، زاد داشته باشد که زنده بماند وراحله هم برای این که به مقصد برسد بیش از این چیزی را از استطاعت نمی‌فهمیم یعنی اگر برای ما می‌آمد فرض کنید که لله علی الناس حج البیت ما آیا قوت عیال را می‌فهمیدیم بله تخلیه سرب را می‌دانستیم امنیت طرق را در ذهن ما می‌آید و طرق امن نباشد وقتی حدود بسته باشد آدم چه طوری می‌تواند برود عربستان وقتی طرق که آمن نباشدانسان چه طور می‌تواند در امنیت طرق و باز شدن و مفتوح بودن حدوداین مطلب در ذهن هر کسی می‌آید هر کسی که اهل بحث و درس نباشد این مطلب می‌آید. ولی این که قوت عیال را باید داشته باشد این هم می‌آید یا نه؟ بله شبهه‌اش می‌آید در ذهن که مساله مشکلی است شاید خدا بگوید به خاطر اهمیتش حتی اگر قوت عیال هم نداشته باشی باید بروی احتمالش در ذهن می‌آید گرچه انسان آن احتمال را رد کند.