مرتب سازی:
جلسه ۶۴
4يك مثال عادي برايتان بزنم: فرض كنيد كه مولا گفته زيد را امشب اكرام بكن خب گفته زيد را اكرام بكن، از كِي بايد اين شروع كند به پختن غذا و تهيه مسائل؟ دو ساعت به اين كه زيد بيايد خانهاش غذا چه قدر طول ميكشد دو ساعت يا سه ساعت طول ميكشد بايد مشغول پخت غذا بشود كي بايد برود تهيه مواد را بكند؟ يك ساعت اينطرفتر برود در بازار دوري بزند سبزي و گوشت و نخودي بخواهد آبگوشت درست بكند و بخواهد هم غذاهاي خورشت و اين ها درست بكند، بالاخره ضيافت اَتَمّ و اكملي خواهد شد. خب سه ساعت وقت ميگذارد اين ديگر مثال عاميانه است يعني ديگر از اين نميشود مثال سادهتري پيدا كرد حالا فرض كنيد سه ساعت قبل از حضور زيد باشد، بيايد ببيند اين تهيه مقدمات اكرام را اگر الان كه صبح هست خيلي مانده تا شب اگر الان كه صبح است (ساعت يك ربع به نُه) وقتي كه اين بحث ساعت نه تمام ميشود و رفقا از اين مدرسه فيضيه ميروند، اگر امشب بخواهند يكي را دعوت كنند و اكرام كنند اين تهيه مقدمات را ديگر بعدازظهر به خاطر بحث و مطالعه نميتوانند. خب عقلا واجب نيست تا ظهر كه يك فرصتي دارند بروند اين مقدمات را تهيه كنند؟ عقل حكم ميكند، حكم به وجوب و الزام ميكند خب درست شد؟ عقل حكم به الزام تهيه مقدمات اكرام ميكند لانه لا يتمكن من هذا المساله بعدالعصر گرچه بعد از عصر هم وقت هست وليكن اين در يك شرايطي است كه تمكن از تهيه مقدمات ندارد عقل حكم به وجوب الزامي و ضروري ميكند كه تا قبل از زوال شما اقدام به تهيه مقدمات بكنيد.
خب خيلي مثال عاميانه است ديگر از اين مثال سادهتر وجود ندارد حالا اگر شما بدانيد كه بعدالعصر متمكن از تهيه طعام نيستيد فقط تا ظهر ميتوانيد طعام تهيه كنيد، عقل حكم به تهيه طعام نميكند جايي كه عقل حكم بكند منتهي ميگويد غذا را بپز نگه دار وقتي سرد شد آن موقع دوباره گرمش كن، تو كه نميتواني بعدازظهر بروي آن اطعام را انجام بدهي و براي تو تمكن ندارد الان كه متمكن هستي خب الان برو غذا را بگذار در كمد و يخچال آن جا بماند شب وقتي كه جناب زيد آمد در منزل جنابعالي گرمش ميكنيد ميگذاريد جلويش. آيا شما ميتوانيد بگويد چون من عصر نميتوانم اقدام به آن اطعام بكنم الان هم كه ديگر خيلي وقت مانده ساعتها مانده هفت يا هشت ساعت مانده تا به آن جا برسد پس بنابراين اصلا هيچ كار نكنم؟ عصر هم كه مي شود آن موقع ديگر به طريق اولي كاري انجام نميدهيد وقتي زيد ميآيد نميتوانيد حكم عقل و عرف و عادت و بيسوادترين آدمي كه وجود دارد ميگويد كه بايد شما الان اقدام بكنيد چه طور در مورد وضويي كه شخص يعلم انه لايتمكن من الطهاره المائيه بعد از زوال چه طور عقل حكم به وجوب وضو قبل از زوال نميكند؟