جلسه ۶۳
2اين مساله موجب اضطراب افراد است كه نتوانستهاند (در مثالهايي كه براي مقدمه واجب در مثالهاي متعدد زده ميشود) به يك حكم جامع و به يك ملاك جامعي برسند كه بتوانند مقدمات واجب را در تحت واجب مطلق، واجب و در تحت واجب مشروط، غيرواجب و مباح و غيرملزم قرار بدهد.
مرحوم نائيني ميخواهند در اينجا يك ملاكي را مطرح كنند كه با آن ملاك شما ميتوانيد مقدمات واجب مطلق را حتي قبل از وقت نيز به عنوان وجوب، احراز كنيد و نسبت به مقدمات براي واجب مشروط ديگر آن الزام و احراز در آن جا راه ندارد. آن عبارت است از شرعيه و مقدمات و قيود و مقدمات عقليه اين ملاك ايشان.
ميفرمايند بنا بر تعريفشان حالا ميرسيم كه چه اشكالاتي بر اين مساله قرار ميگيرد با اين ملاك آن چه را كه به عنوان قيد واجب در شرع آمده كه واجب در وقت وجوب حاصل نميشود مگر با اين قيد شرعي حاصل بشود آن تحصيلش قبل از وقتِ وجوب ديگر در آن جا واجب و لازم نيست.
مثلا فرض كنيد ثوب طاهر براي مصلي، ثوب طاهر اين به عنوان قيد واجب است نه به عنوان يك مقدمه عقليه براي تحقق آن واجب شارع واجب كرده است، در ظرفِ وجوبِ صلاة، شارع لباس طاهر را براي مصلي واجب كرده اين يك، دوم استقبال كه شارع به عنوان قيد براي واجب، واجب كرده سوم وضو كه وضو به عنوان قيد براي واجب.
اين مسائل قيد وضو مكان غيرغصبي و امثال ذلك در تمام موارد آن قيودي را كه در شرع به عنوان قيد واجب لحاظ شده است تحصيلش قبل از وقت وجوب لازم نيست. لازم نيست شما قبل از وقتِ وجوب وضو بگيريد، قبل از صلاة لازم نيست شما استقبال را تعيين كنيد، نه اصلا نميدانيد قبله كدام طرف است هنوز كه واجب نشده قبل از وقت صلاة تحصيل لباس طاهر براي شما واجب نيست زيرا لباس طاهر بعد از وقت صلاة از ناحيه شرع مورد قيد و وجوب قرار گرفته پس شما قبل از وقت صلاة ميتواند لباستان نجس باشد، باشد باشد تا بعد از وقت صلاة، تازه واجب ميشود، لباس طاهر داشتيد با لباس طاهر، نداشتيد حكم حكم ديگري خواهد شد، كه بايد ببينيد چه حكمي خواهد شد. اين قيود جزو قيودي است كه در آن وقت براي انسان حاصل ميشود.

