جلسه ۵۸

پس انشاء وجوب با توجه به محتمل‌الوقوع بودن شرط لغو خواهد بود مورد دوم اين است كه شرطي را كه آن شرط وجوب و تكليف به او تعلق مي‌گيرد در اختيار مكلف نباشد وقتي در اختيار مكلف نبود خب به طريق اولي اين از اولي بدتر، چون در اولي پنجاه درصد احتمال تحقق شرط بوده در اولي اصلا در اختيار من نيست كه اين بشود يا نشود مثل فرض كنيد مي‌توانيم همين را در آمدن زيد مثال بزنيم آمدن يا نيامدن زيد در اختيار من نيست به زيد تلفن مي‌كنم مولا تو را شب پنج‌شنبه اكرامت كرده بلند شو بيا خب شايد نخواهم بيايم آيا مولا گفته برو از تهران او را بردار بياور؟ نه، شايد دلم نخواهد ببينم اگر شب پنج‌شنبه تهران بيشتر به من خوش مي‌گذرد همين‌جا هستم خيلي خب اين شرط در اختيار مكلف نيست وقتي در اختيار مكلف نباشد چطور ممكن است مولا اين امر را كه انشاء‌فعلي است يعني الان بر تو واجب است معلوم نيست اصلا انجام بشود هر وقت شرط واجب شد آن موقع واجب هم خواهد آمد هر موقع شرط بود آن موقع فرض كنيد شرط خواهد آمد مثل اين مي‌ماند كه بايد بروي بچه‌ات را درست كني و تربیت كني و فلان كني از الان بايد بروي مدرسه بگذاری بابا اين چهارسالش است بگذار هفت‌سالش بشود سه سال ديگر بگذرد بعد مي‌گذارمش مدرسه آيا وجوب گذاشتن که مولا امر مي‌كند بچه‌ات را بايد در مدرسه بگذاري از الان بر او يك وجوب فعلي مي‌آيد القاء و انشاء مي‌كند؟ يا نه فقط صرف اخبار است كه اگر اين بعدا رسيد به هفت سال الان كه چهارسالش است و بازي مي‌كند بعد از سه سال ديگر رسيد به هفت سال آن موقع بر او واجب است كه مدرسه بگذاري خب اين اشكال ندارد و مساله‌اي نيست ولي اين كه از الان بر او واجب است چه چیز واجب است؟ چهار سالش است شايد دو سال ديگر مُرد بيايم بگويم از الان اين برايم واجب است.