مرتب سازی:
جلسه ۵۷
2پس بنابراين نسبت به اين قضيه مرحوم نائيني ميفرمايند كه شخص ميتواند، تا اين جاي مطلب صحيح است در بعضي از شرايط اختياري، آن اختيار مكلف است كه مصلحت وجوبيه را در وجوب واجب ايجاد ميكند آن مصلحت وجوبيه با اختيار مكلف است مكلف آمد اين شقّ مساله را اختيار كرد وجوب بر او تعلق ميگيرد آن شق را اختيار كرد اصلا وجوب بر اوتعلق نميگيرد اين در اختيار مكلف است.
صحبتي كه ايشان در اين جا ميكنند بحث شرايط غيراختياري است مثل زمان، زمان از جمله شرايط غيراختياري است براي صلاة ظهر و صوم، خب در اين شرايط چگونه ممكن است كه شارع آن وجوب صلاة را به نحو مطلق انشاءكند در حالتي كه شرط براي وجوب كه همان وقت است در اختيار مكلف نيست اگر در اختيار مكلف نيست پس بنابراين شارع نميتواند چيزي كه در اختيار مكلف نيست بر عهده مكلف قرار بدهد نميتواند بگويد كه اكرام زيد و عمرو و بكر بر شما واجب است و از الان بر عهده شما تعلق گرفت منتهي اصلا معلوم نيست زيد و عمرو و بكر با هم ديگر بيايند يك وقتي آمدن مشخص است قطعا اين ها خواهند آمد ميگويد ليله الجمعه اكرام زيد و عمرو و بكر بر شما واجب است مجتمعاً، يك وقتي نه اصلا اين ها در ايران نيستند در خارج هستند يكي در آمريكا است يكي در استرالياست و يكي در فلان نقطه اروپا و قرار بر اين است كه پنجشنبه وارد ايران بشوند، اين كه پنجشنبه وارد ايران بشوند هزارويك احتمال دارد ولي از الان اين اكرام بر عهده او واجب شد به طوري كه شخص احساس ميكند كه اين رقبة او متعهد شده به اين اكرام خب اين چطور معقول است؟ مرحوم نائيني ميفرمايد اين معقول نيست كه انسان این تكليف را در خودش احساس كند، هميشه بايد وقتي که انسان تكليفی و مسألهای را در خودش احساس ميكند، بر اساس باور، اين تكليف و تعهد را براي خودش احساس كند، من كه هنوز بچهدار نشدم از الان كه نميتوانم متعهد تربيت آن فرزند بشوم يعني از الان، نه اين كه بعد، بله ممكن است من بگوييم وقتي من بچهدار شدم آن موقع نسبت به تربيت و صلاح و وضعيت اين فلان كار را خواهم كرد ولي از الان كه معلوم نيست من بچهدار بشوم يا نشوم. فرض كنيد دكتر گفته شايد شما بچهدار نشويد يا فرض كنيد فلان بيماري داريد يا يك چنين مسالهاي محقق نخواهد شد آن وقت من از الان نسبت به خودم اين تعهد را احساس كنم خب اين غلط است معني ندارد هروقتي كه شدم بله در نيتم هست كه اگر بچهدار بشوم صدتا پيدا كردم يا يكي پيدا كردم اين روش زندگي و تربيت را بنده انجام خواهم داد اين يك چيزي است كه در ذهن است.