جلسه ۵۲
3اين كلام مرحوم نائيني بود و نسبت به اين مساله همان طوري كه عرض شد اين مطلب دوم ايشان هم محل اشكال و ايراد است اشكال اولي كه بر اين قضيه وارد ميشود اين است كه مولا گرچه در اين جا علمش به آن شرايط در قضيه خارجيه موجب القاء اين حكم شده ولي خود آن موضوعي را كه شارع نسبت به او علم پيدا كرده است چه موقع تحقق پيدا ميكند؟ وقتي كه من به زيد ميگويم اكرم عمرواً ليله الجمعه از الان كه روز يكشنبه است تا شب جمعه پنج روز فاصله است موضوع براي اكرام تحقق پيدا نكرده چطور شارع ميگويد اكرم عمرواً اين كه شارع ميگويد اكرم عمرواً و موضوع را شما علم مولا به شرايط ميدانيد اين باعث شده است كه شما اكرم عمرواً را از پنج روز قبل بياييد بگوييد چون شرايط براي اكرام در شب جمعه فراهم است، لذا مولا به زيد ميگويد اكرم عمرواً ليله الجمعه اگر شرايط براي اكرام در ليله الجمعه فراهم نبود؟ آيا مولا به زيد ميگفت اكرم عمرواً ؟ ديگر در اينصورت معنا داشت؟ بر فرض هم كه ما اصلا بگوئیم مساله برميگردد به قضیه علميه بر فرض آن مطلبي كه اصلا هيچ علم مولا در قضاياي خارجيه دخالت ندارد و موضوع در قضاياي خارجيه همان موضوع در قضاياي حقيقيه است الّا اين كه در قضيه خارجيه مصداق براي قضيه حقيقيه است نه اين كه خودش في حد نفسه اين چيز باشد و آن قضيهاي كه منظور ايشان است قضيه شخصيه است كه اصلا ربطي به اين جا ندارد.
بر فرض ما بگوييم كه علم مولا يعني همان معلوم بالذات مولا، موضوع براي تعلق حكم است بين انشاء مولا و وجود خارجي تعلق حكم ممكن است چند روز یا چند هفته یا يك سال فاصله باشد از الان ميگويد تو در سال ديگر در همين روز يكشنبه بايد فلان كار را انجام بدهي مواظب باش از الان در روز يكشنبه چندم صفر؟ من حكم كردم بر اطعام علماء در يك سال ديگر، خب اين قضيه، قضيه خارجيه است ولي در عين حال به يك زمان ديگري تعلق پيدا كرده تعلقش به زمان مستقبل او را از قضیه خارجيه بيرون نميكند شما گفتيد كه علم مولا فقط موضوع براي تعلق حکم كفايت ميكند يعني موضوعيت براي تعلق حكم فقط كفايت ميكند نسبت به چي؟ به علم مولا، بسيار خوب الان هم مولا علم دارد بر اين كه سال ديگر در اين موقع شرايط اكرام فراهم است ميگويد از الان خودت را آماده كن كه سال ديگر در چنين روزي بايد ا كرام كني اين اشكال دارد؟ اين كه الان بين انشاء و موضوع فاصله افتاده است. چه فرقي كرد با آن قضيه حقيقيه كه اگر در سال ديگر شرايط اكرام در روز يكشنبه فراهم بود شما بايد اكرام بكني؟ اين كه هردوتايش يكي شد، الان انشاء فعلي است زمان تحقق حكم يك سال ديگر است، چه اين كه بگويد يجب عليك الاكرام في السنه القادمه في هذا اليوم چه اين كه بگويد ان تحققت لك شرايط الاكرام في السنه القادمه في هذا اليوم يجب اكرام العلماء چه تفاوتي كرد با هم؟ اين با قضيه شرطيه گفته اين بدون قضيه شرطيه هردوتايش در اين جا يكي است.

