جلسه ۵۲
2پس امكان ندارد حضور علمي براي مولا بعد حاصل بشود بگويد من چون بعد نسبت به اين مساله عالم می شوم از الان ميگويم اكرم زيداً خب بعد عالم ميشوم ديگر حكم اكرام در اين صورت نميتواند بيايد منشاء براي وجوب اكرام ديگر در اين صورت نميتواند علم بعدي باشد، شايد علم بعدي پيدا نشود اگر مولا ميداند كه بعدا علم پيدا ميكند خب از الان علم دارد نه اين كه منتظر يك علمي بنشيند كه هفته ديگر برايش پيدا بشود اگر مولا نميداند كه علم پيدا ميكند پس اين اكرم زيدا را براي چه ميگويد؟
تو كه علم نداري كه الان اين شرايط محقق ميشود از كجا ميگويي اكرم زيداً ؟ تو كه نميداني الان اين شرايط هست لعل اين كه اين شرايط نباشد وقتي كه شرايط حاصل نشد، حكم اكرم زيدا در اين صورت لغو خواهد بود. اين مسالهاي است كه مرحوم نائيني در فرق بين قضيه خارجيه و حقيقيه در عدم فاصله بين انشاء و منشاء نقل كردند.
پس يكي از فرقهاي بين قضيه خارجيه و حقيقيه اين است كه در قضيه خارجيه بين انشاء فعلي و منشاء و حكمي كه متعلق بر موضوع است بين انشاء فعلي و وجود موضوع او فاصلهاي نيست اما در قضاياي حقيقيه بين انشاء و تحقق موضوع فاصله است. هزاران سال قبل شارع انشاء حرمت خمر را كرده در حالي كه آن موقع اصلا خمري نبود البته بنا بر همين مساله متفاهم آقايان كه فرض كنيد که هزاران سال قبل شارع انشاء حرمت زنا را كرده است در آن موقع هنوز انساني را خلق نكرده بود فرض كنيد يك ميليون سال قبل حكم به حرمت زنا و سرقت را كرده در حالي كه آن موقع هنوز انساني خلق نشده بود.
پس اشكالي ندارد كه ما، بين مقام انشاء و مقام وجود خارجي در قضاياي حقيقيه فاصله بيندازيم گرچه فاصله بعيدهاي باشد و علتش هم اين است كه خود وجود موضوع ولو مفروضا در اين جا متعلق براي حكم مولا است نه وجود خارجي بالفعل براي اين موضوع .

