جلسه ۲۸

پس ما يك حج داريم و آن عبارت است از حجة الاسلام، يعني حجة الاسلامي كه اولين مرتبه حجّي كه شخص آن حج را بتواند انجام دهد اين طور نيست كه حجة الاسلام فقط يك عنواني باشد بر يك حجي با خصوصيت كذايي خصوصيت اول استطاعت باشد، خصوصيت دوم، حريّت باشد، خصوصيت سوم، بلوغ باشد و امثال ذلك نه حجة الاسلام عبارت است از اتيان مناسك، كسي كه اين مناسك را اتيان بكند، فقد قضي حجة الاسلام حال اين اتيان مناسك و اين حجه الاسلام در شرايط ديگر بايد تكرار شود فرض كنيد كه مملوك اگر حر شود باز هم اتيان مناسك بايد تكرار شود اگر صبي محتلم شود باز اتيان مناسك بايد تكرار شود الاتيان المناسك و اتيان الحج و اتيان المواقف وادراك المشعر و العرفات، به اينها من حيث المجموع حجة الاسلام گفته مي شود.

پس بنابراين آنچه شما در بعضي از تقریرات مي بيند كه فقط حجة الاسلام را يك بار دانسته اند و آن را منحصر كردند فقط به وقت استطاعت و در وقت حريّت و اشتراط در بلوغ و ساير موارد را از باب مسامحه به حجة الاسلام تعبير كرده اند، لیس بصحیح و ليس بكلام متين چرا؟ زيرا در لسان شارع نفس اتيان به مواقف و نفس اتيان به وظائف و اين اجزا و اين اعمال، خود همين عبارت است از حجه الاسلام كه شخص مسلماً در حال اسلام، چه فرق مي كند صبي باشد مسلمان است فرض كنيد صبي اسلامش اسلام نيست اين بايد بالغ باشد تا مسلمان شود در اين جا هم همين طور اسلام، اسلام است فرق نمي كند اسلام يك واقعيت است اين واقعيت در صبي با واقعيت در كبير تفاوت نمي كند بچه اي كه به دنيا بيايد و اشرف ابوين او مسلمان باشند، اين صبي متصف به اين وصف و متحول به اين حال و متحلي به حلية اسلام است، يعني آن جهت و حيثيت نورانيّت را دارد آن نورانيّت اسمش اسلام است نه اين كه تكليف، تكليف به اسلام چه كار دارد تكليف تبدل حال نيست از حالي به حالي شود از حال صغر به حال کبر.